(6100 S. K. m. 353)
A) Davacılar İstemi:
Davacı vekili, kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylıklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada, davacı Kurum vekili, davalı sigortalıdan 47.633,63 TL yersiz yaşlılık aylığı ödemesinin borç tebligatından 3 ay sonra başlayacak yasal faizi birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
B) Davalılar Cevabı:
Davalılar cevap dilekçelerinde özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:
İlk derece Mahkemesince “Hizmet tespiti davasının ispatlanamadığından tümüyle reddine,
Birleşen dosyada davacı Kurum tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile, birleşen dosya davalısı ...'a yapılan yersiz ödemeler olan 41.056,36 TL' nin 23/03/2014 tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” şeklinde hüküm kurulmuştur.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:
Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince “Birleşen davada; davacı Kurum lehine verilen nispi vekalet ücretinin eksik hesaplanması ve birleşen davada talebin 47.633,63 TL olup, mahkemece 41.056,36 TL 'ye karar verilmesine rağmen davalı içinde ret vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken verilmemesi isabetli olmamıştır. Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nun 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, davacı Kurum vekili ve davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve birleşen davada, davacı lehine 4.866,20 TL vekalet ücretinin, davalı lehine de 2.725,00 TL ret vekalet ücretine hükmedilerek önceki hüküm gibi karar verilmesi gerektiği,” denilmek suretiyle
“A) Davacı birleşen davada davalı ... vekili ve davalı birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ...İş Mahkemesi'nin 27/10/2017 tarihli, 2014/96 Esas - 2017/364 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan Kurum İşleminin İptali davasının ispatlanamadığından tümüyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 44,40 TL harçtan, peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile, bakiye 19,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı SGK tarafından yapılan toplam 86,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı SGK kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B)Birleşen ... İş Mahkemesi 2014/57 Esas-2014/41 Karar sayılı dosyada;
1-Davacı Kurum tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE, davalıya yapılan yersiz ödemeler olan 41.056,36 TLnin 23/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine,
2-Alınması gereken 2.804,56 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı Kurum tarafından yapılan 32,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 4.866,20 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 2.725,00 TL ret nisbi vekalet ücretinin davacı Kurumdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıran taraflara iadesine,” şeklinde karar verilmiştir.
E) Temyiz:
Davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından sunulan dilekçeler ile Kurum tarafından iptal edilen çalışma sürelerinin gerçek ve fiili çalışmaya dayalı olduğu, yaşlılık aylığını yıllarca hak ederek alan davacının yıllar sonra davalı Kurum tarafından tek yanlı olarak yapılan üstün körü bir tespit raporu ile yaşlılık aylığından mahrum edilmesinin çok ağır ve kabul edilemez bir durum olduğu, birleşen dava dosyasında davacı Kurum tarafından istinaf dilekçesinde vekalet ücretinin 4.866,19 TL olarak düzeltilmesi açıkça talep edilmiş olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince talebin 1 Kr aşılarak 4.866.20TL vekalet ücretine hükmedilmesinin taleple bağlılık kuralına aykırı olduğu, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığı, birleşen davada davacı Kurum tarafından davalıya yeniden bağlanan emekli maaşından (yaşlılık aylığı) 1/4 kesinti yapıldığı halde bu kesintilerin dava değerinden düşürülmeyerek davalı aleyhine hak ihlali yapıldığı,” hususları özet olarak belirtilmek suretiyle usule ve yasaya aykırı olarak kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre, davacı-birleşen davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Asıl dava, Kurum işleminin iptali ile davacı-karşı davalı sigortalının kesilen yaşlılık aylığının yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin iken birleşen dava dosyasında dava, Kurum alacağının yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.
Kural olarak davayı kaybeden taraf yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden sorumludur. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkemenin yargılama giderlerini taraflar arasında paylaştırması gerekir. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.326).
Öte yandan, 6100 Sayılı H.M.K.'nın 26.maddesi kapsamında Mahkemeler taleple bağlılık kuralına göre tarafların talep sonuçları ile bağlı olup ondan daha fazlasına karar veremezler.
Somut olayda; birleşen dava dosyasında davacının isteminin kısmen kabul edildiği, davacı-birleşen davada davalı lehine reddolunan kısım üzerinden yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmediği, buna göre Bölge Adliye Mahkemesince yeni bir karar verilmek suretiyle davacı lehine vekalet ücretine de hükmedildiği ancak yargılama giderleri hakkında herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca birleşen dava dosyasında davacı Kurum tarafından istinaf dilekçesinde talep edilen 4.866,19 TL vekalet ücretinin Bölge Adliye Mahkemesince talep aşılmak suretiyle 4.866,20 TL şeklinde hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, Hukuk Muhakemeleri Kanun'un Geçici 3. maddesi delaletiyle HUMK'nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
O halde davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı DÜZELTİLEREK ONANMASI gerekmiştir.
G) SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 25/04/2019 tarih ve 2018/728 Esas ve 2019/952 Karar sayılı ilamında yer alan
a) Hüküm fıkrasının (B) bendinin 3. numaralı fıkrasının silinerek yerine gelmek üzere ,
“3-Davacı Kurum tarafından yapılan 32,00 TL yargılama giderinin kısmen kabule göre 27,58 TL sinin davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine,”
b) Hüküm fıkrasının (B) bendinin 5. numaralı fıkrasında yer alan “4.866,20 TL” nin silinerek yerine gelmek üzere “ 4.866,19 TL” olarak rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davacı birleşen davanın davalısına iadesine, 08/10/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)