(6001 S. K. m. 12)
A) Davacıların İstemi:
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi olan işçinin ... Tekstil şirketinde çalışırken şirket tarafından temin edilen ve sürücüsünün davalı ..., araç sahibinin ... olduğu ... plakalı servis otobüsü ile iş yerinden evine giderken aracın kaza yapması sonucu vefat ettiğini, meydana gelen bu kazada davalılar işveren şirket, servis şoförü, servis aracının sahibi, yolu yapan ... ile bunun müteahhidi olan ... İnşaat şirketinin kusurlu olduğunu, muris işçinin kusuru bulunmadığını, murislerinin ölümü nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını, manevi yönden de zarara uğradıklarını, cenaze ve defin masrafı yaptıklarını belirterek müvekkillerinin uğradığı bu zararların davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalıların Cevapları:
Davalı ... şirketi vekili, husumeti kabul etmediğini, ölenin kendi fabrikalarında işçi olduğunu, Boyunlar Nakliyat (...) ile işçilerin taşınması konusunda sözleşme yaptıklarını, işçi taşıma işinin tamamıyla bu firmaya devredildiğini, bu sebeple müvekkilinin olayda her hangi bir sorumluluğu olmadığını belirterek, müvekkili lehine davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... inşaat şirketinin vekili, olayda her hangi bir kusurlarının bulunmadığını, kaza yapan aracın sürücüsünün dikkatsizliği ve trafik kurallarına uymaması sebebiyle kazanın meydana geldiğini, müteahhit olarak yapmış oldukları yolda her türlü trafik güvenliğinin sağlandığını belirterek, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, husumeti kabul etmediklerini, davaya konu yol kesiminin yapım işinin davalı ... inşaat firmasına ihale edildiğini, her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğunu, bu hususta tarafların anlaşmaya vardıklarını, yapılan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkili firmanın yüklenici ve işveren sıfatını haiz olmadığını, yapılan yolda uyarı işaretlerinin mevcut olduğunu belirterek, müvekkili lehine davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ... ve ... vekili, davalı ... inşaat tarafından kazanın olduğu yoldaki adacığın akşam geç saatlerde yapıldığını, bundan kimsenin haberi olmadığını, burada Karayollarının ve davalı müteahhit ... İnşaat firmasının ... bir hatası olduğunu, herhangi bir uyarıcı levha veya ışıklı tabelanın bulunmadığını belirterek, müvekkilleri yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) İlk Derece Mahkemesi Kararı :
Mahkemece; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... ve ... Tekstil Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, davacı eş için 10.000,00TL maddi, 65.000,00TL manevi, davacı çocuk için 3.794,00TL maddi, 65.000,00TL manevi tazminatların 08/04/2010 ölüm tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılar ... İnşaat, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine, davacı eşin maddi tazminata yönelik fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, 1.000,00TL cenaze ve defin masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... İnşaat, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine karar verilmiştir.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:
Bölge Adliye Mahkemesince 28/03/2018 tarihli ilk kararda, davacılar vekili ile davalı ... İnşaat şirket vekilinin istinaf başvurularının kısmen yerinde olduğu tespit ve değerlendirmeleri ile davacılar vekili ile davalı ... İnşaat San.ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf sebeplerinin kabulüne, HMK 'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının Kaldırılmasına, ... aleyhine açılan davanın reddine, davacı eş’in talep edebileceği maddi tazminat miktarının 136.977,74TL olduğu ancak taleple bağlı kalınarak bu davacı için 10.000,00TL maddi tazminatın murisin ölüm tarihi olan 08/04/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalılar ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat San Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, bu davacının maddi tazminata ilişkin fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, davacı çocuk için 3.794,00TL maddi tazminatın murisin ölüm tarihi olan 08/04/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalılar ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat San.ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, bu davacının maddi tazminata ilişkin fazlaya dair taleplerinin reddine, 1.000,00TL cenaze ve defin masrafının 02/04/2012 dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalılar ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacı eş lehine 65.000,00TL, davacı çocuk lehine 65.000,00TL manevi tazminatın, murisin ölüm tarihi olan 08/04/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalılar ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminata ilişkin fazlaya dair taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Dairemizce verilen 13/05/2019 tarih ve 2018/4779 Esas- 2019/3685 Karar sayılı ilamıyla “Davalı ...’nün kendi asıl vazifeleri arasında yer alan yol yapım işini davalı alt işverene yaptırması nedeniyle idare ile ihale ile inşaat işini yapan davalı ... İnşaat Ltd. Şti. arasındaki asıl işveren - alt işveren sorumluluğu nedeniyle davalı idare aleyhine de müteselsil sorumluluk gerektiği hüküm tesis edilmesi gerekirken, ... bakımından davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğuna” işaretle kararın bozularak dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iade edildiği,
Bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ...’de anılan tazminatlardan sorumlu tutulmak suretiyle karar verildiği anlaşılmıştır.
G)Taraf Vekillerinin Temyiz Nedenleri;
Davalı ... AŞ. Vekili: itirazlarında haklı çıkmalarına rağmen taraflarına yürürlükteki tarife uyarınca istinaf vekalet ücreti ödenmesine karar verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin yalnızca tekstil ürünleri üreten bir firma olup, Boyunlar nakliyat firması arasında Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisi olmadığını, taşıma işinin anahtar teslimi şekilde başka bir firmaya verildiğini, aralarındaki sözleşmenin muvazaalı olmadığını, olayda uygun illiyet bağı olmadığını, davalı kusurlu yol yapım şirketi ... İnşaat AŞ tarafından aynı dava konusu 2019/97 e. sayılı dosyada dava konusu olayın sorumluluğunun kabul edildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... Vekili: davacıların murisi ile müvekkili arasında asıl - alt işveren ilişkisi doğuracak şekilde bir hizmet akdi bulunmadığından sorumluluğuna gidilemeyeceğini, müvekkilinin harçtan sorumlu tutulmasının da hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
H) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı ... AŞ. vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, iş kazasından vefat nedeniyle sigortalının yakınlarının destekten yoksun kalmaları sebebiyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Dairemizin yukarıda işaret olunan bozma kararı doğrultusunda davalı ... Müdürlüğünün hükmolunan tazminatlardan sorumluluğuna karar verilmiş olması yerindedir.
Ancak 13/07/2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 12/2. maddesi hükmü gereği anılan davalı idarenin harçtan muaf olduğu anlaşılmakla iş bu davalının mahkemelerce hükmedilen harçlardan sorumlu tutulmaması gerekirken hükümde yazılı şekilde sorumlu tutulması hatalı olmuştur.
O halde davalı ... Müdürlüğünün bu hususa ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediği anlaşıldığından hüküm bozulmamalı HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.
Sonuç: Yukarıda yapılan açıklama gereğince;
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 07/11/2019 tarih ve 2019/1587 Esas, 2019/2249 Karar sayılı ilamının hüküm fıkrasının 2. bendinin 1.paragrafının silinerek, yerine:
“2- Karar altına alınan tüm alacak miktarlarına göre yürürlükteki tarife uyarınca alınması gerekli 9.890,90 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 4.974,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.916,15 TL eksik harcın davalı ... harçtan muaf olması nedeniyle diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, davacıların peşin yatırdığı 4.916,15 TL peşin harcın da davalı ... harçtan muaf olması nedeniyle diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,”
Rakam ve sözcüklerinin yazılmak suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)