MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI: 2023/8231 Değişik İş
SUÇ: Kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık
KARAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddit
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2023 tarihli ve 2023/67927 Soruşturma, 2023/35167 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 3. Sulh Ceza Hakimliğinin, 21.11.2023 tarihli ve 2023/8231 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 21.11.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 01.11.2024 tarihli ve 2024/2447 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.11.2024 tarihli ve KYB-2024/112655 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.11.2024 tarihli ve KYB-2024/112655 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müştekinin dosyada şüpheli olarak görünmeyen ...'ya gayrimenkul satışı konusunda vekaletname vermesi üzerine, anılan kişinin, müştekinin haberi olmaksızın ... Mah. ... mevki 110 ada, 2 parsel D Blok 10/19 Mezitli/Mersin adresindeki gayrimenkulü şüpheli ...'ya 25/05/2020 tarihinde sattığının müşteki tarafından öğrenilmesini müteakip şüpheliye karşı Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/30 esas sayılı dosyasına kayden tapu iptali ve tescili davası açılmasını takiben, şüphelinin dava konusu gayrımenkulü elden çıkartmak için hileli olarak kendisini diğer şüpheli ...'a 1.700,000,00 Türk lirası borçluymuş gibi göstererek Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün 2023/6059 esas sayılı icra dosyasından suça konu gayrımenkulün satışının yapılmaya çalışılması sebebiyle şikayetçi olduğu olay ile ilgili olarak şüphelilerin dolandırıcılık suçunu işledikleri iddiası ile şikâyetçi olması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, ileri sürülen iddiaların tapu iptali ve tescili davasının konusu olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,
Dosya kapsamına göre; Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün 2023/6059 esas sayılı dosyasının soruşturma dosyası kapsamına alınarak, anılan takibin başlangıç şeklinin tespit edilmesini müteakip hileli hareketlerin ne şekilde gerçekleştiğinin değerlendirilmesi ile şüphelilerin ifadelerinin alınarak aralarındaki borç ilişkisinin dayanağının öğrenilmesi ve hakkında şikayet bulunmayan ...'nın tanık sıfatıyla beyanın alınması gerekirken herhangi bir soruşturma işlemi yapılmadan karar verildiği anlaşılmakla, belirtilen hususlar temin edilerek sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayin edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; yurt dışında yaşayan şikâyetçinin, Mersin ilinde bulunan taşınmazları ile ilgilenmesi için arkadaşının kardeşi olan ...'ya vekalet verdiğinin, ...'nın bilgi ve rızası dışında şikâyetçiye ait Mezitli İlçesi Tece Mahallesi ... Mevki 110 Ada 2 Parsel D Blok 10. Kat ...numaralı bağımsız bölümü eşi olan şüpheli ...'ya muvazaalı olarak sattığının, bu satış işleminin iptali için şikâyetçi tarafından tapu iptal ve tescil davası açılması üzerine, iştirak halinde hareket eden şüphelilerin borçlusu ...'ya, alacaklısı ...'nın akrabası olan şüpheli ... olacak şekilde 1.700.000,00 TL bedelli gerçek bir alacak-borç ilişkisine dayanmayan bono düzenleyerek icra takibine konu ettiklerinin ve ihtilaf konusu olup üzerinde ihtiyati tedbir kararı bulunan taşınmazın icra yoluyla satışını sağlamaya çalıştıklarının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; ..., ... ve ...'ın olaylarla ilgili şüpheli sıfatıyla beyanlarına başvurulması, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/6730 Soruşturma, Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/30 Esas ve Mersin 7. İcra Müdürlüğünün 2023/6059 sayılı dosyaları ile taraflar arasındaki tespit edilecek diğer soruşturma/icra/hukuk dava dosyalarının getirtilip incelenmesi, iş bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, şüpheliler arasında senede konu alacak-borç ilişkisinin gerçek olup olmadığının tespitine yönelik olarak sosyo-ekonomik durum araştırması yaptırılması, gerekli görülmesi halinde banka hesap hareketlerinin temin edilmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...mevcut delil durumu değerlendirildiğinde müşteki vekilince görülmekte olan davada müşteki lehine verilen tedbir kararınını olduğunu beyan ettiği, bu halde davanın müşteki lehine sonuçlandığından bahsedilemeyeceği, ileri sürülen savların tapu iptal ve tescil davasının konusu olmakla mahkemece karara bağlanması gerektiği, taraflar arasında sıhhat şartlarını taşıyan bir senet tanziminin muvazaa iddiası nedeniyle bu aşamada soruşturmanın konusu yapılamayacağı, icra iflas kanununun 331/1. Maddesi bakımından bir değerlendirme yapmak gerekirse madde metninden anlaşılacağı üzere düzenlemenin haciz yoluyla yapılan bir takipten sakınmak maksadıyla borçlunun, alacaklı zararına mallarını eksiltmesinin yaptırım altına alındığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Mersin 3. Sulh Ceza Hakimliğinin, 21.11.2023 tarihli ve 2023/8231 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
05.05.2025 tarihinde karar verildi.