(818 S. K. m. 182) (6762 S. K. m. 86)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/10/1974 tarih ve 453/319 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, davacı şirketin muhtelif tarihlerde davalıya mal sattığını, 28/12/1971 tarihli fatura ile 5.460,75 liralık ve 12/03/1972 tarihli fatura ile 6.918,48 liralık mal verildiği halde davalının cem'an 12.379,23 lira olan borcunu ödemediğini, yaptıkları 972/7401 sayılı icra takibine de itiraz ettiğini belirterek 12.379,23 liranın ticari faiz ve icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili süre dışında verdiği dilekçesinde, 5.460,75 liralık fatura karşılığı olan malı aldıklarını ve bedelini ödediklerini, 6.918,48 liralık faturayı ve karşılığı olan malı ise almadıklarını ileri sürmüştür.
Mahkemece, tacir olan tarafların defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve davalının 6.918,48 liralık faturada yazılı malı almadığını bildirmesi sebebi ile, bu malın davalıya teslim edildiğine dair davacının gösterdiği şahitler dinlenmiş, aynı parti malın davalıya teslim edildiği hususunda davacıya resen tamamlayıcı yemin telif edilmiş, davacı şirketin mümessili yemini kabul ve eda ettiğinden ve ilk parti 5.460,75 liralık fatura karşılığı malı ise davalı tesellüm ettiğini kabul edip bedelini ödediğini ispat edemediğinden dava sabit görülerek 12.379,23 liranın dava tarihinden %10 faiz ve %15 icra inkar tazminatı ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm davalı tarafından temyiz olunmuştur.
1 - Taraflar arasındaki 5.460,75 liralık satışın davacı defterinde veresiye, davalı defterinde peşin olarak kayıtlı bulunduğu saptandığına ve satışta Borçlar Kanununun 182. maddesinin 2. fıkrası gereğince bedelin peşin ödendiği karinesi mevcut olduğuna göre, satış veresiye yapıldığını satıcı olan davacının kanıtlaması gerekir. Her ne kadar bilirkişi ek raporunda, bu ticaret kolunda veresiye satış teamülü bulunduğunu bildirmiş ise de bu mütalaanın bir dayanağı gösterilmemiştir. Bir halin teamül teşkil etmesi için muayyen koşulların gerçekleşmesi lazımdır. Kaldı ki bu hususta davacı bir teamüle dayanmamıştır. Bundan başka mesleki teşekkül olan Ticaret odasından mevcudiyeti araştırılmamıştır.
2 - 6.918,48 liralık teslimat iddiasına gelince; her ne kadar davacının müstahdemleri bir teslimattan bahsetmişler ise de bu teslimatın muhteva, cins, miktar ve değeri askıda kalmıştır.
3 - Davacı iki parti satış dolayısıyla faturalara da dayandığına göre davacı defterindeki kayıtların dayanağı olması gereken bu faturaların özellikle akite edilip edilmediğinin incelenmesi, davalıya tebliği hususunun araştırılması, faturaların düzenlenme şekli itibari ile peşin mi yoksa veresiye satışımı kanıtladığının Ticaret odasından sorulması iktiza eder.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davalının temyiz itirazlarını kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 1000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ve ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 11/02/1975 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy