(818 S. K. m. 165, 167)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Batman Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 17.7.1987 tarih ve 248-286 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; müvekkilinin hamili olduğu bononun iki borçlusundan biri olan davalının hissesine düşen borcunu ödemediğini, yaptıkları ilamsız icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerek (1.170.000) lira alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, zamanaşımı itirazında bulunmuş, ayrıca bono bedelinin tamamının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davacının asıl ilişki satım sözleşmesine dayanmış olmasına göre zamanaşamı süresinin geçmediği, toplanan delillere, bono ve tanık beyanları uyarınca davalının borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava dilekçesinde asıl borç ilişkisine dayandığını belirten davacı vekili, 11.12.1985 tarihli oturumda bono lehdarı İhsan Güzel'in alacağını müvekkiline temlik ettiğini beyan etmiştir. Bu durumda davalı borçlu, BK.nun 167. maddesi uyarınca temlik edene karşı haiz olduğu def'ileri temellük edene karşı dahi dermayen edebilecektir. Nitekim davalı 24.7.1985 tarihli cevap dilekçesinde alacağın karşılığının tamamen ödendiğini savunmuştur. BK.nun 165. maddesine göre temlik hususu kendisine bildirilmezden evvel borçlu temlik edene ödemede bulunmuşsa borçtan kurtulur. Olayımızda da davalı Abdülbaki bono lehtarı İhsan Güzel'e bu borca karşılık bir ödemede bulunmuş ise borçtan kurtulmuş olacaktır. Bu arada davalı, ciro imzasının İhsan Güzel'e ait olmadığını ileri sürmüş, davacı vekili bu hususta müvekkilinde görüşmek üzere mehil istemiş, ancak daha sonra bir açıklamada bulunmamıştır. Eğer ciro imzası, bono lehdarı olan İhsan Güzel'e ait değilse geçerli bir temlik, dolayısıyla davacının bir hakkı doğmamış olacaktır.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş, öncelikle geçerli bir temlik işleminin varlığını tespit için senet arkasındaki imzanın İhsan Güzel'e ait olup olmadığını araştırmak, eğer imza adı geçene ait ise bundan sonra davalıya ödeme savunması hususunda delillerini ibraz ettirip incelemek, gerektiğinde her iki tarafın da dayandığı yemin deliline başvurmak suretiyle hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme sonucu yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 20.1.1988 gününde oybirliği ile karar verildi. *
Full & Egal Universal Law Academy