(743 S. K. m. 777)
Taraflar arasındaki davadan dolayı Sakarya Asliye 3. Hukuk Mahkemesince verilen 8.9.1988 tarih ve 272-317 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle dosyanın incelenmesinde duruşma için gerekli tebligat giderinin yatırılmamış olması nedeniyle HUMKnun 2494 sayılı Kanunla değiştirilen 438/1 maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkili bankaya borçlu olan dava dışı Kemtaş A.Ş.ne ait gayrimenkulün üzerindeki fabrika ve teferruatı ile birlikte bankaya ipotekli bulunduğunu, ancak davalının bir kısım makine, alet ve teçhizatı muhafaza ve bakımları yapılmak üzere alıp iade etmediğini, oysa teferruatın da ipotek kapsamında olduğunu ileri sürerek davalı tarafından fabrikadan sökülüp alınmış olan makine, alet, teçhizat, demirbaş aksamların aynen iadelerine, bu mümkün değilse bedeli (15.340.000) TLnin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, Kemtaş A.Ş.nin müvekkili şirketten deneme maksadıyla aldığı bir kısım makineyi sonradan iade ettiğini, davacı banka ile Kemtaş A.Ş. arasındaki ilişkinin müvekkilini ilgilendirmeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davalı ile dava dışı Kemtaş A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmeye göre dava konusu makinelerin deneme üretimi için kurulduğu, daha sonra yapılan protokol ile davalıya iade edildiği, bu sözleşmeler uyarınca makinelerin mülkiyetinin davalıya ait bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Gerek ipoteğin niteliğine ve gerekse ipotek akit tablosunda yer alan (teferruat tabirine fabrikanın makineleri ile alet ve edevatları ve sökülüp takılabilen bilcümle aksamı dahildir ) ve (..ithal edeceği veya yeniden satın alacağı makine ve teçhizat işletmesinin bünyesine dahil oldukça ipotek kapsamı içinde sayılmasını ve işbu akde uygun muameleye tutulmasını kabul ve taahhüt ettiğini..) şeklindeki hükümlere göre ipoteğin kapsamına fabrika içerisindeki tüm teferruatın dahil olduğunun kabulü gerekir. Beyan hanesinde teferruatın ayrıntılı olarak gösterilmemiş olması bunların ipotek kapsamına dahil edilmedikleri anlamına gelmez. Bu hale göre davalının fabrikadan aldığı makine, teçhizat, alet ve edevatlar da ipotek kapsamında olup bunlar üzerinde davacı bankanın aynı hakkı doğmuştur. Davalının, şartları oluştuğunda istihkak davası açma hakkı olabilir.
Bu durumda mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün, temyiz eden davacı banka yararına BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy