(743 S. K. m. 796)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.4.1988 tarih ve 479-543 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı A. Necdet Yazıcı'dan alacağı olan 10.000.000 liranın bu şahıs tarafından ödenmemesi üzerine icra takibine giriştiğini ve girişilen takip sonucu bu şahsa ait bir gayrimenkulün satılarak bedeli olan 13.500.000 liranın icra veznesine yatırıldığını, aynı gayrimenkül üzerinde 2. dereceden 4.500.000 liralık ipoteği bulunan davalının satış anına fiili riskinin 500.000 lira olmasına rağmen 4.000.000 liranın da müvekkiline ödenmesine engel olduğunu belirterek, davalı bankanın alacağı dışında kalan 4.000.000 liranın müvekkiline ödenmesine ve bu meblağa icra veznesine yatırıldığı tarihten itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili banka ile dava dışı Necdet arasında bir cari hesap sözleşmesi yapıldığını ve kullandırılacak 4.500.000 kredinin teminatı olarak satışa konu gayrimenkul eserinde 2. derece ipotek tesis edildiğini, her ne kadar bu sözleşme uyarınca kullandırılan kredi miktarı (teminat mektubu olarak) 500.000 lira ise de müşterinin heran kredinin tamamını kullanabileceğini, M.K.nun 796. maddesi gereğince henüz vücut bulmamış ve fakat her an vücut bulması muhtemel krediden mütevellit alacağın temini için de ipotek tesis edilebileceğini belirtirek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı bankanın satışa konu gayrimenkul üzerinde 4.500.000 liralık ipoteği olmasına karşın müşterisine sadece teminat mektubu olarak 500.000 liralık kredi kullandırdığı, anılan teminat mektubunun komisyon ve sair giderleriyle birlikte davalı banka yönünden 520.000 liralık risk teşkil ettiği, davalı bankanın kredi kullandıracağı varsayımına dayanarak 4.000.000 liranın davacı tarafından alınmasına engel olmasının yerinde olmadığı sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüyle 3.979.400 liranın icra dosyasından davacıya ödenmesine, bu miktara dava tarihinden tahsil tarihine kadar % 30 yasal faiz yütürülmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda davalı bankanın dava dışı Necdet lehine verdiği 500.000 lira teminat mektubu nedeniyle Komisyon alacakları da dahil olmak üzere toplam 520.000 lira alacaklı olduğu belirtilmiş ise de, dosya kapsamına göre sözü edilen teminat mektubunun halen geçerliliğini koruduğu anlaşılmaktadır. Yine davalı banka ile dava dışı Necdet arasındaki kredi sözleşmesi uyarınca yeni teminat mektupları da verilmesi mümkün bulunmaktadır. Banka ile müşterisi arasındaki hesap kat edilmediğine göre, bu nedenle alınmış olan ipoteğin teminat fonksiyonu da devam etmektedir. Bu nedenle bankanın riski halen devam ettiğinden mahkemece bankanın aldığı teminatı zedeleyecek şekilde tahsil kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasını gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 19.6.1989 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy