(818 S. K. m. 125) (4389 S. K. m. 10)
Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir Asliye 1.Ticaret Mahkemesince verilen 22/03/1989 tarih ve 502-164 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle dosyanın incelenmesinde duruşma için gerekli tebligat giderinin yatırılmamış olması nedeniyle H.U.M.K. nun 2494 sayılı kanunla değiştirilen 438/1. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili dilekçesinde, müvekkilinin davalı banka şubesindeki döviz tevdiat hesabından muvafakatı ve talimatı olmadan ayrı yaşadığı eşi davalı Nazlı tarafından 15.400 DM. Çekildiğini, bankanın da mevduata aykırı işlemleri nedeniyle bu olaya iştirak ettiğini öne sürerek, 15.400 DM. ın döviz faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı banka vekili cevabında, husumet ve zamanaşımı itirazı ile birlikte, davacı hesabının kendi yanında eşi ile müşterek hesaba dönüştürüldüğünü, muhtelif tarihlerde eşi tarafından para çekilmesine itiraz edilmediğini, boşanma vaki olunca uzun süre sonra bu davanın açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı N.Güldür vekili cevabında, zamanaşımı defi ile birlikte, davacı ile evli oldukları sırada, buradaki masraflarını karşılamak üzere, geçimini temin için bankaya talimat verdiğini, boşandıklarından sonra bu davayı açtıklarını ileri sürerek reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan deliller üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesine göre, davalı bankanın müdebbir bir tacir gibi davranmadığı, diğer davalının da haksız zenginleştiği gerekçesi ile 15.400 DM ın 1.308.67 DM. Faizi ile birlikte dava tarihindeki kur üzerinden muadili (5.028.474.-Tl) nın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Dairemizin 31/05/1988 gün ve 1988/1687-3518 sayılı ilamı ile hükmün bozulması üzerine, davacının 19/04/1985 günü zararı ve zarar vereni öğrendiği halde yasal bir yıllık zamanaşımı geçtikten sonra 12/06/1986 günü bu davayı açtığı belirlenerek, davalıların zamanaşımı savunmalarının kabulü ile davanın reddine karar vermiştir.
Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Davalı N.Güldür hakkında açılan davada mahkemece verilen kararın dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve B.K. 66. maddesine göre davacının aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davalı banka hakkında açılan davaya gelince; 3182 sayılı Bankalar Kanununun 13/2 maddesine göre, mevduat bankalarca yazılı ve sözlü olarak veya herhangi bir şekilde, halka duyurulmak suretiyle faiz veya her ne ad altında olursa olsun ivaz karşılığında, istendiğinde veya belli bir vadede ayni veya misli olarak iade edilmek üzere para alınmasıdır. Bu tanımın içeriği göz önüne alındığı takdirde mevduat, ödünç (karz) ile usulsüz vedia sözleşmelerinin niteliklerini taşıyan kendine özgü bir sözleşmedir. Bunun sonucu olarak mevduatın niteliğine uygun düştüğü oranda karz veya usulsüz tevdi hükümlerinin kıyasen uygulanması gerekir. Hal böyle olunca kendine özgü bir sözleşme olan mevduat hakkında zamanaşımı yönünden özel hükümler bulunmadığından B.K. nun 125. maddesinde öngörülen on yıllık zamanaşımının uygulanması gerektiğinden davalı bankanın bir yıllık zamanaşımı geçtiğine ilişkin savunması yerinde değildir.
Bu itibarla, mahkemece işin esasına girilmek ve 31/05/1988 gün ve 1687/3518 sayılı bozma kararı üzerinde de durulmak ve hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek icap ederken yazılı biçimde karar tesisi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: yukarıda 1. bentte belirtilen nedenle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte belirtilen nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 27.11.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy