(6762 S. K. m. 68)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı, (Adana Üçüncü Asliye Hukuk Mahkemesi)nce verilen 11.2.1990 tarih ve 595-971 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerine ait elektrik malzemesi dükkanının yanması neticesi ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgelerin ve her türlü belgelerin zayi olduğunu belirterek, bu belgelerin zayii olduğunun tespitini talep etmiştir.
Davalı SSK. vekili cevabında, kendilerine husumet düşmediğini, kaldı ki yangında tespiti istenilen belgelerin yanmış olduğunun da ispat edilemediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı Hazine vekili cevabında, dava konusu belgelerin yandığının ispat edilemediği ve bu kayıtların işyerinde tutulduğu da kanıtlanmadığından, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, itfaiye zaptı, tanık beyanları, tespit dosyası ve toplanan delillere göre 10.8.1985 tarihinde davacılara ait işyerinde elektrik kablolarında meydana gelen kontaktan dolayı yangın çıktığı, işyerindeki vergiye esas olan kayıtlarla birlikte diğer kayıtların da yandığı, ceza davasında davacıların beraat ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacıların işyerinde vergiye esas olan 1985 yılı ve daha önceki yıllara ait muhasebede bulunmayan ve işyerinde bulunan kayıtların yandığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekilleri temyiz etmişlerdir.
Davacının istemi, yangın nedeniyle zayi olan ticari defter ve belgeleri için TTK.nun 68. maddesinin son fıkrası hükmü gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkin olup mahkemece 1985 ve ondan önceki yıllara ait vergiye esas kayıtların yangında zayi olduğuna karar verilmiştir. Davada SSK. ve Hazine hasım gösterildiğine göre kararı temyize hakları vardır. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre, ihtilafsız kaza yolu ile incelenen bu davaların hasımsız olarak açılıp sonuçlandırılması gerekir. Ticari defterler notere tasdik ettirilmemişse bu defterler için zayi belgesi verilmesi istenemez. Davacı hiç bir açıklama yapmadan ve hangi sebeple zayi olan belgelerin Maliye ve SSK.nun ilgilendirdiğini bildirmeden bu iki Kurumu hasım gösterip dava açmıştır. Mahkemece de zayi olduğu iddia edilen ticari defter ve belgelerin nelerden ibaret olduğu, hangi yılları kapsadığı, noterden tasdik edilip, edilmediği araştırılmadığı gibi, zayi olduğu iddia edilen defter ve belgelerin Maliye ve SSK.nu hangi nedenle ilgilendirdiğini davacıdan sorup öğrenmemiştir. O halde açıklanan hususlar davacıdan sorulmak, gerekli araştırma ve inceleme yapılmak, her iki davalı yönünden husumet cihetide gözönünde tutulmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle her iki davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, 20.11.1992 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy