(818 S. K. m. 213) (1512 S. K. m. 60) (1086 S. K. m. 91, 308)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Nazilli İkinci Asliye Hukuk Mahkemsi'nce verilen 18.4.1989 tarih ve 186 - 119 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekil müvekkilinin 10.12.1985 tanzim tarihli (5.000.000) TL.lık ve 16.12.1985 tanzim tarihli (1.000.000) TL.lık vadesiz bonolarla davalıların murisi Mehmet'ten alacaklı olduğu Mehmet'in ölümünü müteakip davacının mezkür bonolarla davalı mirasçılara karşı icra takibine giriştiklerin davalıların imza inkarında bulunmaları üzerine davacının itirazının muvakkaten kaldırılması icra hakimliğinden talep ettiklerine uyuşmazlığın icra hakimliğince görüldüğü sırada taraflarca bir sulh sözleşmesi imzalandığını bu sözleşmeye göre davalıların kesinleşmiş bir tesçil ilamıyla maliki bulundukları bir taşınmaz hissesinin davacıya devretmeyi davacının da takip konusu alacaktan ve icra hakimliğindeki talebinden feragat etmeyi ve ayrıca davalıların muris Mehmet'in borçlu gözüktüğü takip dışı (5.000.000)TL.lık bir bonoyu iade etmeyi yükümlendiklerini bu anlaşma uyarınca tapu işlemlerine başlanıldığını ve davacının takipten feragat edip takip dışı (5.000.000)TL.lık bonoyu davalılara tapu ferağını vermeyip tapu dairesini terk ettiklerini yırtılan takip dışı bonoya ilişkin olarak açılan davanın halen sürdürüldüğünü sulh anlaşmasının davalı tarafça tek yanlı olarak bozulduğunu ileri sürerek takip konusu bonolarda cisimlenen (6.000.000) TL. alacağın inkar tazminatı ve takibe itiraz tarihi olan 1.6.1987'den itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalılır vekili cevabında davacınn takip dışı (5.000.000) TL.lık bono yerine sahte bir bonoyu davalılar huzurunda yırtmaya kalkışarak ve mezkür 5.000.000 TL.lık bonoyu iadeden kaçınarak sulh sözleşmesini ihlal ettiğini, taşınmaz hissesi davacıya (4.000.000) TL. bedelle devredileceğinden bu meblağı teminat olarak davalılar vekiline tevdi eden davacının sulh anlaşması bozulduktan sonra mezkür meblağı geri aldığını ve icra hakimliğindeki itirazın kaldırılması talebinden de feragat ettiğini bu durumda davacının dava hakkı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece icra dairesinde alacağını haricen aldığını beyanla takipten vazgeçen ve icra hakimliğindeki talebinden de feragat eden davacının takip konusu alacağın tahsilini isteyemeyeceği ancak sulh anlaşmasının davalılara yüklediği edimlerin ifası için dava açabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Tarafların arasında akdolunan ve davacının bonolara dayalı alacağından feragat etmesi karşılığında davalıların tapulu bir taşınmaz hissesinin davacıya devretmesini öngören adi yazılı sulh sözleşmesi BK.nun 213 ve Noterlik kanunun 60/b.3 maddelerinin öngördüğü resmi şekilde yapılmadığı gibi sulh anlaşması mahkeme dışında bağıtlanıp mahkemece tasdik veya duruşma tutanağına da geçirilmediği cihetle geçersizdir. Böyle bir sulh uyarınca davacının davalıları taşınmaz payının ferağına hukuken icbar etmesi mümkün olmadığı gibi ferağ şartıyla yapılan feragatle şart gerçekleşmediğinden hükümsüzdür.
Öte yandan davacı icra dosyasında takip konusu alacağını aldığını ve davalıların taşınmaz hissesi üzerindeki haczin kaldırılmasını istediğinin beyan etmiş ise de davacının takip konusu alacağının ödenmediğini davalılar dahi açıkça ikrara ettikleri cihetle sulh anlaşmasının karşı tarafça da ifa edileceği düşüncesiyle yapıldığı aşikar olan bu beyan gerçeği ve tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığından davacıyı bağlamaz ve geçerli bir feragat sayılamaz.
Nihayet davacının icra tetkik merci önünde 10.2.1988 tarihli celsede (taraflar arasında sulh sözleşmesi düzenlendi, ancak davalılar taşınmaz hissesini ferağ etmekten vazgeçtiler buna göre artık icra hakimliği görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesinde dava açmamız gerektiğinden görevsizlik kararı verilmelidir) şeklindeki beyanları da mahkemenin kabulünün aksine davadan veya alacak hakkından feragat şeklinde yorumlanamız.
Bu durumda ortada geçerli bir sulh anlaşmasının bulunmadığı ve sulh teşebbüsünün akim kaldığı nazar-ı itabare alınarak davacının lehdarı bulunduğu dava konusu bonolardaki keşideci imzalarının murisi Mehmet'e ait olup olmadığı HUMK.nun 308 vd. maddeleri hükümleri dairesinde araştırılarak hasıl olacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulmak lazım gelirken aksine düşüncelerle davasını sulh sözleşmesi uyarınca alacağından ve davadan feragat ettiğinden ve sulh sözleşmesinin icrası için dava açmakta özgür olduğundan bahisle davanın reddi cihetine gidilmesi isabetsiz görülmüş ve hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, davacı vekil temyiz duruşmasına gelmediğinden davacı yararına vekillik ücreti taktirine yer olmadığına ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 15.2.1991 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy