(818 S. K. m. 102)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye .Ticaret Mahkemesince verilen 13.11.1996 tarih ve 1018-1091 sayılı hükmün temyizen tetkiki taraflar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 3.6.1997 gününde davalı avukatı Yeşim Usan gelip, davacı avukatı ve asil tebliğata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankadan 9.8.1993 tarihli sözleşmeyle dövize endeksli konut kredisi aldığını, 1994 ylında döviz kurlarında meydana gelen beklenmedik artışlar üzerine geri ödemelerin imkansız hale geldiğini ve hakimin sözleşmeye müdahale zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek, ödeme planını iptalini, sözleşme tarihindeki borcun tespiti ile taksit ödeme tutarlarının buna göre belirlenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, davacının dövize endeksli kredi seçeneiğini tercih ederek kur farkı riskini üstlenmiş olduğunu, müvekkili bankanın borç bakiyesini 3.1.1994 tarihindeki kuru üzerinden TL'ye dönüştürerek davacıya uygun seçenekler sunduğunu, bu öneriye yanaşmayan davacının benzer durumdaki borçlulardan ayrı imtiyazlı bir çözüm isteyemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, mübrez belgelere, banka kayıtlarına ve bilirkişi raporlarına dayanılarak, döviz kurlarında sözleşme tarihinden sonraki oluşan artışların uyarlama talebini haklı kıldığı, davalının benzer durumdaki başka bir kredi borçlusuna uyguladığı teklifin davacı için de uygulanabileceği gerekçesiyle ek rapor doğrultusunda kredi tutarı (21.500)USD'ın sözleşme tarihindeki karşılğı (247.035.000)liranın aylık %5,5 oranında faiziyle birlikte 60 ay üzerinden aylık (13.608.980)lira olmasına göre, yapılan ödemeler ile TL itfa tablosu arasındaki farkın ana para olarak (55.582.582)lira ve dava tarihine kadar davalı banka cari faizi tutarı (52.769.450)lira faiz ve fer'ilerinin olmak üzere toplam (108.352.042)liranın davacı tarafından davalıya ödenmesine son ödemenin 10.3.1994 tarihinde yapılmış olması nedeniyle 10.4.1994 tarihinden itibaren aylık (13.608.980)liranın davalı bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı yürütülerek tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraflar temyiz etmişlerdir.
1-Davalı banka vekili, bilirkişi raporuna itirazen verdiği 2.10.1996 tarihli dilekçede, davacının davadan önce muaccel hale gelmiş bir kısım kredi taksitlerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bu bakımdan uyarlama isteyemeyeceğini savunarak davanın bu yönden reddini istemiştir. davanın esasına cevap kesitinden sonra ileri sürülen bu hususa davacı tarafça itiraz edilmemiş, yani savunmanın genişletilmesine muvafakat edilmediği bildirilmemiştir. Banka kayıtlarını inceleyen bilirkişiler, dava tarihinden önceye tekabül eden 10.3.1994 ve 10.4.1994 vadeli taksitlerin davacı tarafından ödenmediğini saptamış olup, davacı taraf bunun aksini iddia ve ispat etmemiştir. Davacı bu taksitlerle ilgili olarak ihtiyati tedbir kararı da aldırtmamış olduğuna göre davadan önce mütemmerrit olduğu sabittir. BK.nun 102.maddesi hükmü uyarınca temerrüde düşen borçlu, borcun uyarlanması yönünde bir istemde bulunamaz. Bu bakımdan, davanın öncelikle temerrüt nedeniyle reddi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmediğinden, davalı vekilinin bu yöne ilişen temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2.bentte yazılı nedenlerle davacı temyiz itirazlarının şimdilik incelenmemesine, 20.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 3.6.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy