(6762 S. K. m.781) (CMR m. 17, 18)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 3.Ticaret Mahkemesince verilen 11.4.1997 tarih ve 637-358 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından Avusturya'dan ithali yapılan deri yükünün Salzburg-İzmir taşımasının davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalının taşıma işlemini yaptırdığı aracın soğutma sistemindeki arıza veya devamlı çalıştırılmaması nedeniyle 900 adet derinin bozulduğunu, meydana gelen olay nedeniyle müvekkilinin zararının 900 adet deri bedeli 54.900 Avusturya Şilini, 01.0329.20 Alman Markı nakliye bedeli ve 9.701.570 lira gümrük masraf olduğunu, zararın tazmini amacıyla girişilen icra takibine davalı yanca itiraz edildiğini, itirazın iptali ile 103.876.570 liranın takip tarihi olan 28.2.1994 tarihinden itibaren yıllık %65 reeskont faiziyle birlikte tahsilini, %40'dan aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevabında, taşımanın süresi içerisinde tamamlandığını, taşıyıcının derilerin +3 derecede taşınması içi oran şoförüne talimat verdiğini, müvekkilinin tecrübesi nedeniyle bir süre sonra termokingin -5 dereceye düşürülerek taşımanın gerçekleştirildiğini, bozulmanın nedeninin verilen talimat nedeniyle taşımanın bir müddet +3derecede yapılmasından veya hatalı yükleme ve istiflemeden kaynaklanabileceği, CMR hükümlerine göre taşıyıcı müvekkilinin sorumlu olamayacağını, talebin fahiş olduğunu, inkar tazminatı istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, davaya konu derilerin istiflemedeki hata ve deri paletleri arasında gerekli hava sirkülasyonu oluşmadan bozulduğu, kamyondaki ısı nedeniyle bozulmanın gerçekleşmiş olması halinde tüm derilerin bozulacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekilin temyiz etmiştir.
Avusturya'dan İzmir'e karayolu ile nakledilen davacı şirkete ait deri yükünün 900 adedinin hasarlı olarak alıcısına teslim edildiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Anlaşmazlık, davalının hasarın yükleme ve istif hatası ile meydana geldiği iddiası karşısında, olayda taşıyıcının sorumluluğu olup olmadığı ve bunu kimin kanıtlayacağı noktasında toplanmaktadır.
Gerek Türk Ticaret Kanunu'nda ve gerekse CMR'de (Karayolu ile Milletlerarası Nakliyat Mukavelesi ile ilgili anlaşma) öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcı eşyanın kendisi tarafından teslim alındığı tarih ile gönderilene teslim ettiği tarih arasında uğramış olduğu hasar ve ziyadan sorumludur (TTK.781 ve CMR 17/1). Bu sorumluluktan kurtulmak isteyen taşıyıcı zararın kendisine talimat vermeye yetkili kişinin kusurundan, bu kişi tarafından verilen talimattan, eşyadaki ayıptan yada kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir olaydan doğduğunu ispatlamakla yükümlüdür (CMR 17/2,18). Karara dayanak alınan 25.4.1996 günlü bilirkişi raporunda ...Davalı şirketin nakliye aracının frigrofik tesisatının devamlı çalıştığını gösteren takografı sunmaları koşulu ile, derilerdeki bozulmanın konservasyon ve istiflerine hatasından kaynaklandığı sonucuna varılabilir denilmektedir. Bu durumda taşıyıcının taşıma süresi içerisinde nakliye aracına ait frigrofik tesisatın devamlı çalıştığını gösteren tekografı mahkemeye sunmaksızın, hasarın salt istifleme hatasından kaynaklandığını belirlemeye imkan bulunmamaktadır. Kaldı ki, taşıyıcının malın emniyetle taşınmasını sağlamak üzere her türlü tedbiri alması ve hatalı yüklemeye karşı çıkması gerektiğinden basiretli bir taşıyıcıdan beklenen davranışta bulunmaması nedeniyle zararın meydana gelmesinde birlikte kusurunun bulunduğu gözardı edilerek gerekli araştırma yapılmadan yazılı olduğu şekilde hüküm oluşturulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 6.10.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy