(1086 S. K. m. 436)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 14.5.1997 gün ve 330-214 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 17.2.1998 tarihinde davacı avukatı A. Bozkurt gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşme uyarınca Tarsus-Kurbanlı köyü hudutlarındaki silis kumu sahasının 6 yıllığına müvekkili tarafından işletileceğini, müvekkilinin bütün işlemleri yerine getirerek sahada çalışmaya başladığını, ancak, sözleşmenin mevzuat hükümlerine uygun düzenlenmemesi, yetki belgesi ve vekaletnamenin verilmemesi sebebiyle bir müddet sonra idare tarafından maden sahasının işletmeye kapatıldığını, öte yandan ruhsat sahasında belediye çöplüğü olduğunun bahsedilmediğini, çöplük sebebiyle söz konusu yerde faaliyet sürdürmenin de mümkün olamayacağını, buna rağmen sözleşmenin haksız ve kusurlu davalı tarafından feshedilmesinin müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek, davalıya rödövans bedeli olarak ödenen 690.000.000 TL. teminat olarak yatırılan 150.000.000 TL ve maden sahasının 1 ay kapalı kalması sebebiyle uğranılan zarar 1.215.000.000 TL olmak üzere toplam 2.055.000.000 TLnin kanuni faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevabında, sözleşme konusu yerin davacıya teslim edildiğini, hatta talebi üzerine talep ettiği yerinde ikinci defa ölçümünün yapılmış olup, bu yerin hali hazır durumunu davacının bildiğini, davacının işletme projesini hazırlayıp müvekkiline teslim etmeden üretim faaliyetlerine başladığını, yapılan idari denetimlerde davacının gerekli belgeleri ibraz edememesi sebebiyle faaliyetlerin idarece durdurulduğunu, durdurma işleminde idarenin kanuni mevzuatı tam bilmemelerinin etkili olduğunu, bu halde müvekkilinin kusursuz olduğunu, davacıya ek süre ile birlikte davacı yararına hükümler taşıyan yeniden sözleşme yapılması teklifinin iletilmesine rağmen kabul edilmediğini, valilikçe işletmenin durdurulması karşısında davacının hiçbir girişimde bulunmadığını, talebin haksız kazanca yönelik olduğunu, sözleşmenin feshedilmediğini, sözleşme hükümlerine göre rödövans bedelinin iade edilemeyeceğini, kaldı ki, teminatın 100.000.000 TL olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, keşif ve bilirkişi raporlarına nazaran, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesine göre mücbir sebepler dışında sahada sürekli madencilik faaliyetlerinin zorunlu olup, oysa, sözleşmenin ilgili bakanlıkça kabul edilmediği, tarafların iradesi dışında valilik makamınca işletme faaliyetlerinin durdurulduğu, bu hususun ise mücbir sebep olduğu, bu halde davacının ödediği rödövans bedeli ile teminatı geri istemekte haklı olduğu, ancak sözleşmenin ifası mücbir sebeple imkansız olduğundan tarafların yaptıkları sair masraflara katlanması gerektiği yönündeki bilirkişi mütalaası benimsenerek, davanın kısmen kabulüne, 790.000.000 TLnin dava gününden yürütülecek kanuni faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve taraflar arasında yapılan 28.10.1994 günlü sözleşmenin o tarihteki mevzuat hükümlerine göre ve ilgili bakanlıkça onanmadığına göre taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerden dolayı taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 20.000.000 TL. duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı vekili gelmediğinden duruşma vekillik ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 25.953.000 TL. temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, aşağıda yazılı fazla alınan 6.336.100 TL. harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 17.02.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy