(2918 S. K. m. 2, 85)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Hacıbektaş Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26.9.1994 tarih ve 5-192 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar ile davalılardan M. K., G. Aras Turizm A.Ş., A. K. vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için tayin edilen 24.2.1998 tarihinde davacı avukatı H. A. B. ile davalı asil M. K. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar avukatı ile davalı asil dinlendikten sonra, vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin müşterek murisi F.nin davalıların malik, sürücü ve işleteni bulunduğu otobüste yolcu olarak seyahat ederken, meydana gelen kazada vefat ettiğini, olay nedeni ile davacıların destekten yoksun kaldıkları gibi, manevi acı ve üzüntü de duyduklarını ileri sürerek, asıl ve birleşen davada, eş Yasemin için toplam 246.010.827 TL maddi ve 30.000.000 TL manevi, çocuk İhsan için 42.599.601 TL maddi ve 20.000.000 TL manevi, çocuk İ. Salih için 45.811.769 TL maddi ve 15.000.000 TL manevi, çocuk H. için 64.521.094 TL maddi ve 10.000.000 TL manevi olmak üzere toplam 398.943.291 TL maddi ve 75.000.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar A. M. K., A. K., G. Aras Turizm A.Ş. vekili cevabında, malik olmayan davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, sürücünün kusursuz olduğunu, davacılara bağlanan gelirlerin dikkate alınması gerektiğini, talebin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, diğer davalı Mehmet davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran olayda davalı sürücünün tam kusurlu olup, davacıların talep ettikleri manevi tazminat miktarlarının ılımlı olduğu, sigorta şirketinden tahsil edilen 11.000.000 TL'nin mahsubundan sonra hesap ve tespit edilen davacılar zararından davalı şirket dışındaki davalıların sorumlu olduğu gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne toplam 387.943.291 TL maddi ve 75.000.000 TL manevi olmak üzere 462.943.201 TL' nin 3.12.1990 tarihinden yürütülecek yasal faizi ile davalılar M. Y., A. M. K. ve A. K.den müteselsilen tahsiline, davalı G. Aras Turizm A.Ş. hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Karar, davacılar ve davalılardan A. M. K., G. Aras Turizm A.Ş. ve A. K. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve yolcu olarak seyahat eden davacılar murisinin kusursuz bulunmasına ve murisin memur olduğunun anlaşılmasına ve buna göre hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamasına ve sigorta şirketinden alınan miktarın mahsup edilmiş olması karşısında, kararı temyiz eden tüm davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın davalı G. Aras Turizm Şirketi dışında kalan davalılar yönünden onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Davacılar vekilinin temyizine gelince, işleten kavramı, doktrinde genel bir kavram olarak aracın kullanılmasında ister ekonomik yönden, ister manevi açıdan devamlı olarak yarar ve çıkar sağlayan, araçtan doğan rizikoları ve aracın giderlerini üstlenen araç üzerinde eylemli olarak egemenliği ve tasarruf gücü bulunan kişi olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca, 2918 sayılı KTK'nin 2. ve 85. maddelerine göre, bilet satan ve bu işten ekonomik yarar sağlayan firmaların da işleten sayılması gerekmektedir.
Bu durumda; mahkemece, bilet satan davalı G. Aras Turizm A.Ş.nin de sorumlu tutulacak şekilde karar verilmesi gerekirken, bu davalıya yönelik davanın husumet nedeniyle reddi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın davalı G. Aras Turizm Şirketi dışındaki davalılar yönünden ONANMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı G. Aras Turizm A.Ş. yönünden davacılar yararına BOZULMASINA, 20.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak, davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacılara iadesine, aşağıda yazılı bakiye 16.237.000 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 24.2.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy