(5846 S. K. m. 21, 68, 70)
Dava: Taraflar arasında açılan davadan dolayı Sarıyer Asliye 2. Hukuk Mahkemesince verilen 26/12/1997 tarih ve 366-782 sayılı hükmün temyizen tetkiki taraflar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalının maliki olduğu 3 nolu villanın mimari ve statik projelerinin müellifi olduğunu, mimari ve proje planlarının bilimsel eser sayıldığını, dolayısıyla davalının villasının mimarlık eseri niteliğinde olduğunu, villa tamamlandıktan sonra müvekkilin izni alınmaksızın ilave ve değişikliklere uğradığını, bu değişiklikler sonunda inşaat alanının 115 m2 arttığını kısıtlı alanların tam yararlı alanlara dönüştürüldüğünü, villanın değerinin arttığını, bu konuda davalıya ihtarlar yaptığını, mimarlık eserinin rızasız işlendiğinin açık olarak görüldüğünü, dolayısıyla FSEK 21. maddedeki işleme hakkına tecavüz edildiğini, bunun yanında villanın iki katlı görünümünü değiştirerek üç katlı bir görünüm oluşturduğunu, bodrum katının cephesini değiştirerek, üst katlarla bağdaşmayan çirkin bir görünüm kazandırdığını maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, FSEK 70/3 ve 68/1. maddesi uyarınca 50.000.000.- TL. maddi ve 10.000.000.- TL. manevi tazminatın haksız eylem tarihinden itibaren işleyecekleri faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın 1 yıllık zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin eyleminin işleme olarak kabul edilemeyeceğini, tazminat koşullarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; yaptırılan bilirkişi incelemesinde, villaya ait mimari projenin davacıya ait olduğunun Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nce onandığı ve projeye göre her bağımsız bölümde ne yapılacağının özetlendiğini, ayrıca II. blokta tadilat ve kayma yapılması nedeniyle bunların mühürlendiğini, daha sonra 3194 sayılı Yasa maddelerinin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiğinden söz konusu binalara iskân belgelerinin verilmediği, Mimarlar Odası yazısına göre davacının odaya aidat borcunun bulunduğu, mimarlık hizmet yetki belgesinin bulunmadığı, villalar yerinde incelenip onanmış projeler ile mevcut binaların karşılaştırılması yapıldığında, binada birtakım değişiklikler ve ilaveler yapıldığının tespit edildiği, binaya yapılan ilavelerin binanın sağlamlığını ve emniyetini sağlamak amacıyla değil, doğrudan doğruya binayı büyütmek ve kullanım alanını genişletme amacıyla yapıldığını, bu değişiklik ve eklentilerin binanın dış görünüşünü ve planını önemli ölçüde değiştirdiğini, 3 katlı bina haline dönüştürdüğünü, binanın özgün mimarisini ortadan kaldırdığını, FSEK 68. maddesi anlamında davacının dava konusu alacağının %50 ilave ile 39.976.439.- TL. olarak hesaplanabileceği, ancak FSEK 70/3. maddesine dayalı hesap yapıldığında istem konusu olan 50.000.000.- TL.'nin uygun olacağının beyan edildiği, FSEK 70/3. maddesine göre yaptırılan bilirkişi incelemesinde, villanın piyasa rayiç değerinde eklentilerin 1.224.880.000.- TL. bir artış meydana getireceğinin belirtildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 50.000.000.- TL. Maddi tazminatın 17.03.1994 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ayrıca 10.000.000.- TL. Manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dilekçede saklı tutulan hakların zamanaşımı süresi içinde her zaman istenebileceğine ve bilirkişi raporları kısmi dava için bağlayıcı olup esas davada bağlayıcı niteliğinin bulunmamasına göre taraflar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı taraflar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 773.900.- TL. temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz eden davacıdan alınmasına, 2.160.000.- TL. temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz eden davalıdan alınmasına, 6.7.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy