(1163 S. K. m. 35)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Kütahya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 16.4.1999 tarih ve 1998/78 - 1999/227 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkilin davalı kooperatif üyesi M..'dan hisse devralmak suretiyle üye olduğunu, M..'in kooperatife olan borçlarına karşılık 364.000.000.- lira'lık bono verdiğini, ancak, bonoların vadesinde ödenememesi üzerine 200.000.000.- lira'nın müvekkilce ödendiğini, bakiyesini de müvekkilin ödemeye hazır olduğunu, ancak, kooperatifçe müvekkile gönderilen ihtarlar afaki miktarda borç çıkarıldığını ileri sürerek müvekkilin davalı kooperatife borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının üyeliğine kabulüne ilişkin yönetim kurulu kararının yasal nisaba uygun olmadığını, bu nedenle davacının usulüne uygun olarak kooperatif üyesi olduğunun kabul edilemeyeceğini, kaldı ki önceki üyenin borçlarından, devralan üyenin de sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile davacının, davalı kooperatife borcu olmadığının tesbitine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacıdan ortaklık aidat paralarda tahsil edilmiş olmasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı, davalı kooperatife, dava dışı M...'e ait hisseyi devralmak suretiyle ortak olmuştur. Devir tarihinden sonra davacının kooperatife borcu bulunmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur.
Uyuşmazlık, devreden ortağın borcundan davacının sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Davacı, eski ortağın borçlusunun kooperatif yönetimince likit haline getirilip bono alındığını, anılan bononun borçlusunun devreden ortak olduğunu ileri sürerek işbu menfi tesbit davasını açmış, mahkemece iddia doğrultusunda dava kabul edilmiştir.
Kooperatifler Yasası 35. maddesine göre, ortakları şahsen sorumlu veya ek ödemelerle yükümlü bir kooperatife, durumunu bilerek yeni giren kimse, girişinden önce doğmuş olan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı mukavele hükümleriyle ortaklar arasındaki anlaşmalar 3.şahıslar hakkında hüküm ifade etmez.
Kooperatifler Kanunu'nun bu açık hükmüne göre, davacı, pay devraldığı dava dışı M...'in pay devir tarihine kadar oluşan borçlarından dolayı kooperatife karşı sorumludur.
Ne var ki, davacı bu davası ile dava tarihi itibari ile davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitini istemiş, bilirkişi ise davalı kooperatifin kayıtlarının yetersiz olmasına dayanılarak davalı kooperatifin alacağının belirlenemediği sonucuna varılmıştır. Oysa davalı kooperatifin aidat alacakları ve gecikme halinde buna uygulanacak gecikme faizi genel kurul kararlarına göre saptanması ve yapılan ödemelere ilişkin belgelere göre bu borçtan mahsubu gerekir. Nitekim davalı kooperatif vekili de dava dosyası içindeki tarihsiz dilekçesi ile buna ilişkin genel kurul kararlarının Ticaret Sicilinde bulunduğu bildirilmiştir.
Mahkemece sözü edilen genel kurul tutanak örnekleri buradan getirtilerek bilirkişiye incelettirmesi gerekirken noksan inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.10.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy