(818 S. K. m. 105)
Taraflar arasındaki Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 25/03/1999 tarih ve 1996/49-1999/173 sayılı kararın Yargıtay incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 14/12/1999 günde davacı avukatı B. Göknel ile davalı avukatı A. Beşergil gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işen incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y. Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yeni dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile düzenlediği taşıma sözleşmesi uyarınca ABDden (99.102.558.-) ton taşkömürünün İskenderun Limanına taşıdığını, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca navlun bedelinin, %90ının TCMB döviz satış kur üzerinden düzenlenecek navlun faturası ile konşimento senedinin ibrazını, izleyen 10 gün içinde ödenmesinin öngörüldüğünü, fatura tarihi 26.04.1994 günündeki döviz kuru üzerinden (661.806.88) USD karşılığı düzenlenen (19.657.649.756.-) liralık fatura aynı gün ibraz edildiğini, (10) günlük sürede (13) milyar lira ödendiğini, bakiyenin 11.05.1994e kadar ve kesintisiz olarak (5.154.169.368.-) lira ödendiğini, bu miktarın ödeme tarihindeki USD karşılığının (149.556.98) USD. (13) milyar liranın ise (437.666.22) USD olduğu, bakiye (74.583.68) USD munzam zarar oluştuğunu ileri sürerek, anılan meblağın 3095. S.Y. madde 4/a veya BK. nun 83/son maddesine göre davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddinin savunmuştur.
Mahkemece, sunulan kanıtlara ve bilirkişi raporlarına dayanılarak davacı taşıyanca davalı taşıtana gönderilen ihtarname ekindeki kur farkı hesap listesinde (1.503.480.393-) lira kesintilerin düşülerek bakiye alacağının belirlendiği ve böylece davalının yaptığı kesintilerin kabul edildiği, davacının kur farkı alacağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı para olarak kararlaştırılan taşıma ücretinin geç ödenmesinden dolayı uğranıldığı sanılan kur farkından doğan munzam zararın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının davalıya gönderdiği 13.06.1994 tarihli ihtarda davalının yaptığı kesintilerin kabul edilmesinden hareket edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Bu yapılırken, ihtarname bir bütün olarak değerlendirilmemiş, bir kısım ibarelere bakılıp yanılgılı sonuçlara varılmıştır. Davacı, davalı taşıtanca yapılan (1.503.480.393.-) liralık kesintiyi kabul etmiş ise de aynı ihtarnamede bakiye navlun kur farkından doğan munzam zararı da talep etmiş bulunmakla, uyuşmazlığın esasına girilerek manzum zararın varlığı ve miktarı araştırılmalıdır. Bu amaçla mahkemece yapılması gereken, (661.808.88) USD karşılığı (19.657.649.756.-) liralık 26.04.1994 tarihli navlun faturası bedelinin on günlük süre içerisinde ödenin (13.000.000.000.-) liralık kısmının ödemelerin ve kesintilerin her birinin ise o günkü kur karşılığı USD tutarları belirlenerek tamamının toplanması ve eğer varsa bu meblağın (661.808.88) USDden tenzili sonucu oluşan farkın munzam çerçevesinde karar vermekten ibarettir. Anılan ihtarnameye yanlış anlam verilerek isabetsiz gerekçelerle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 65.000.000.- lira duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıyla verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.12.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy