(1163 S. K. m. 27)
Taraflar arasındaki davanın Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 11/11/1998 tarih ve 1998/665-1998/1012 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, davalı kooperatif üyesi iken genel kurulda alınan karar ile ihraç edildiğini, ihraç kararının yasa ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, parasal yükümlülüğün yerine getirilmemesinde kooperatif yönetim kurulunun ihmali olduğunu ileri sürerek kararın iptalini istemiştir.
Davalı vekili, alınan ihraç kararının yasa ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, gönderilen iki ihtarda verilen süre içinde davacının parasal yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davanın süresinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının Şubat 196 dahil aidat borcu 34.000.000 - liranın ödenmesi için gönderilen birinci ihtarın 13/03/1996 tarihinde tebliğ edildiği, oysa tip ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince ihtar keşidesi için borcun ödenmesinde 30 gün gecikmiş olma koşulunun bulunduğu, henüz bu süre dolmadan keşide edilen ihtara dayanılarak alınan çıkarma kararının ana sözleşmeye aykırı olduğu davanın genel kurul kararının tebliğinden itibaren 3 aylık süre içinde açıldığı gerekçesiyle davanın kabulünü, kararın iptaline karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi emredici niteliktedir. Kooperatiflerin ana sözleşmelerinde bu buyurucu ana sözleşmenin 14/2. maddesindeki ödemeleri 30 gün geciktirenlere yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 30 gün içinde, yükümlülüğünü yerine getirmeyen "ortağın ihraç edileceğine ilişkin hükmü, Kanunun 27. maddesine aykırıdır. Zira ana sözleşmedeki düzenleme, tek ihtarla ihraç kararı alınması amacıyla düzenlenmiştir. Dairimizin yerleşik uygulamaları ve Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi ise, ihraç kararının ancak 2. ihtar keşide edilmesi ve ihtarlardan birincisinde en az 10 gün, 2. de ise 1 ay ödeme süresi verilmesi şartıyla alınması mümkündür.
Somut olayda davacıyla iki ihtar keşide edilmiş olup, verilen sürelerde Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine aykırılık yok ise de, ihtarnamelerde Şubat 1996 sonu itibariyle borcunun ödenmesine ilişkin ilk ihtarın keşide tarihi belli değildir. Davacıdan Şubat ayı aidatı da istendiğine göre, mahkemece, genel kurulu kararına, bu konuda alınmış bir genel kurul kararı bulunabileceği göz önünde tutularak, ilk ihtarın muaccel hale gelmiş aidata ilişkin olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir iken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayanılarak karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın istediği halinde temyiz edene iadesine, 13/12/1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy