(818 S. K. m. 270)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 15.7.1999 tarih ve 1995/111-1999/425 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 6.6.2000 günde davacı avukatı Faruk Ölçer ile davalı avukatı Yalçın Akcalı gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşmeyle davalının müvekkiline ait (6) adet maden alanlarındaki mermer madenini işletilmesi, madenin satış bedelinin %17,5'inin tahsilattan itibaren bir ay içinde müvekkiline ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının sadece bu sahada üretim yaparak sözleşmeyle belirlenen asgari ödemede bulunduğunu, oysa (56.467,81) DM. daha ödemesi gerektiğini ileri sürerek, anılan meblağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmeyle üretilen miktarın değil, eylemleri olarak satılan madenin esas alındığını, satışa göre da davacıya gereken ödemenin yapıldığını savunmuştur.
Mahkemece, sunulan ve toplanan kanıtlar ile bilirkişi raporlarına dayanılarak, sözleşmeyle satış fiyatının %17,5 oranı ve ton başına (15) DM.nin davacıya ödenmesinin öngörüldüğünü, davacı tarafın kendisini (1800) m3 ve (5670) tonla bağladığı, bu miktara tekabül eden tutarın (85.050) DM. olduğu, ödenen (28.582,19) DM.nin mahsubundan sonra (56.467,81) DM. fark oluşmakta ise de, davacı vekilinin bilirkişilerce hesapların (42.307,125) DM.yi kabul ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile (42.307,125) DM.nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmişlerdir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve her ne kadar taraflar arasındaki, rödevans sözleşmesinin 7. maddesi maden sahasından yapılan satışa göre rödevans ücretinin belirleneceğini hüküm altına almış ise de, davalının bu maden sahasında bilirkişi raporlarında belirtilen miktarda mermer çıkardığı ve kendi hakimiyetinde, olan maden sahasında bu miktardaki mermerin bulunmadığı fiilin saptanmış bulunmasına göre, mahkemece alacağın belirlenmesinde davalının satış miktarına değil, üretim miktarına göre hesaplanması doğru bulunmuş olmasına ve nihayet davacı vekilince mahkemeye verilen 29.6.1999 tarihli dilekçede alacak miktarını (42.307,125) DM. olduğunun açıkça belirtilmiş bulunması karşısında yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı taraflar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 100.000.000 ar lira duruşma vekillik ücretinin taraflardan alınarak yek diğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 23.934.752 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 2.080.000 lira temyiz ilam harcınden peşin harcın mahsubu ile temyiz eden davacıdan alınmasına, 06.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy