(2004 S. K. m. 67) (213 S. K. m. 207) (6762 S. K. m. 83, 85)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Şişli 2.Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 29.02.2000 tarih ve 1999/23 - 2000/125 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 19.09.2000 günde davacı avukatı Hüseyin Kıbrıslı ile davalı avukatı Davut Cibili gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin getirdiği turist ve yolcuların davalı tarafından taşındığını, taşıma bedellerinin peşin ödendiğini, ancak, davalının parasını peşin aldığı bir kısım taşımaları yapmadığını, iade faturalarına da bir itirazı olmadığı halde (50.491) USD alacağın tahsili için girişilen icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, davacıya bir borç bulunmadığını, faturaların usulüne uygun tebliğ edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, davalının bedelini peşin aldığı bir kısım taşımaları gerçekleştirmediği, davacı alacağının usulüne uygun tutulan ticari defterler kapsamı ile sabit olduğu gerekçesi ile, davanın kabulüne, davalının % 40 inkar tazminatıyla da mahkumiyetine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava, taraflar arasındaki sözleşmeye uygun yolcu taşınması gerçekleştirilmediğinden peşin verilen taşıma ücretlerinin istirdadına ilişkindir.
Davacı taraf, delil olarak kendi ticari defterlerine, davalıya yapılan ödeme belgelerine ve iade faturalarına dayanmış olup, davalı taraf ise, VUK. nun 207 nci maddesi gereğince hasılat defteri dışında ticari defter tutma zorunluluğunun olmadığını, uçak seferlerinin zamanında yapıldığını, ilgisiz kişilere yapılan ödemelerden sorumlu tutulamayacağını savunarak bir kısım belge ibraz etmiştir.
Mahkemece, usulüne uygun tutulduğu anlaşılan davacı ticari defterlerinde söz konusu alacağın mevcut olduğunu belirten muhasebeci bilirkişi raporu hükme dayanak yapılarak dava kabul olunmuştur.
Oysa, TTK. nun 83 ve müteakip maddeleri gereğince, tarafların ticari defterleri dayanakları ile birlikte usulüne uygun tutulmuş ve birbirlerini de doğruluyor ise delil teşkil edebilecektir. TTK. nun 85 nci maddesi gereğince, iki tarafın kanuna uygun şekilde tutulmuş olan ve birbirini teyit eden defter kayıtları yekdiğerine aykırı olur veya bu hususta hiçbir kayıt bulunmaz ise delil kıymeti kalmaz.
Davalının yabancı uyruklu havayolu taşıma şirketi olduğu anlaşılmakta olup, VUK. nun 207 nci maddesinde, yabancı nakliyat kurumları veya Türkiye'deki şube ve acentelerinin hasılat defteri dışında muhasebe defteri tutmaya mecbur olmadığı belirtilmiştir.
Bu durumda, böyle bir davanın sırf davacının ticari defterlerinin incelenerek sonuçlandırılması mümkün olmayıp, mahkemece, tarafların bildirdikleri diğer delillerin toplanıp değerlendirilmesi, gerektiğinde bu alanda uzman bir bilirkişinin de dahil edileceği bilirkişi kurulundan davalı itirazlarını da karşılar rapor alınarak, elde edilecek sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
2- Kabule göre de, dava yabancı para üzerinden girişilen icra takibine karşı itiraz edilmesi nedeniyle, itirazın iptaline ilişkin olup, mahkemece, itirazın iptali ile birlikte, ileride infazda tereddüt yaratacak şekilde miktarı belirtilmeden davalının % 40 icra-inkar tazminatı ile sorumlu tutulması da isabetsiz olmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.09.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy