(Uluslar Arası Hava Taşımalarına İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Sözleşme (Varşova Konvansiyonu) m. 22) (6762 S. K. m. 782)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek verilen 17.10.1999 tarih ve 19997/1538 - 1219 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 02.01.1997 tarihinde davalı şirkete ait uçak ile Roma'dan İstanbul'a seyahat ettiğini, toplam 35 kg. ağırlığındaki iki adet bagajından bir tanesinin kayıp olduğunu, bu duruma ilişkin davalı şirket yetkililerince tutanak tutulduğunu, davalı şirketin kayıp eşyaları tazmin etmediğini ileri sürerek 1900 USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, havayolu taşımacılığında kalkış limanında bilet kontuarında yolcudan alınan bagajlar uçağa ve varış limanında da uçaktan alınan bagajların yolculara tesliminin taşıyıcı havayolu şirketleri tarafından yerine getirilen bir hizmet olmadığını, davacı bagajının açılarak içinde olduğu iddia edilen kameranın nerede, ne zaman ve kimin tarafından kaybedildiğinin belli olmadığını, kalkış limanında bagajın ve içindekilerin değerini açıklayarak ek prim ödemeyen davacıya karşı azami sorumluluğun 30 kilo ve kilo başına 20 USD olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kayıp bagajdan dolayı sorumluluğun yer hizmetini veren USAŞ ve HAVAŞ'a ait olması gerektiğini savunan davalının TTK'nın 782. maddesi gereğince kayıp bagaj ile ilgili sorumluluktan kurtulmasının söz konusu olamayacağı, 5000 Frank sınırının yolcunun yanında bulundurduğu eşyalar bakımından söz konusu olduğu, Varşova sözleşmesinin 22. maddesinin 3. fıkrasının Lahey Protokolünün XI. maddesi ile değişik hükmünde 5000 Frank sınırının yolcu yanında taşınan eşyalar için olduğunu belirttiği, kayıp kameranın fiyatının 1667,5 USD olduğu gerekçesiyle, 1.667,5 USD'nin fiili ödeme günündeki TL. karşılığının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dava, davalı şirket tarafından taşınırken kaybolan bagaj nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Varşova Konvansiyonunun Lahey Protokolüyle muaddel 22. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde kayıtlı bagaj ve yük taşımasında, paket taşıyıcıya verilirken, gönderici, varış yerinde teslim anındaki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek meblağ ödenmedikçe, taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına iki yüz elli frankla sınırlandırılmıştır. Özel bildirimde bulunulması halinde, taşıyıcı bildirilen meblağın göndericinin varış yerinde teslim anındaki gerçek menfaatinden büyük olduğunu ispat etmedikçe, bildirimi yapılan kadar ödeme yapmakla sorumludur, hükmü yer almaktadır. Kaybolan bagaj nedeniyle tazminat miktarı anılan hükme göre belirlendikten sonra, bulunan bu rakamın, aynı maddenin 5. fıkrasında belirtildiği usulde milli paraya çevrilmesi gerekmektedir. Davacı vekili, kaybolan bagaj içinde kamera, ayakkabı, kitap, tayyör, bluz, pantolon ve güneş gözlüğü bulunduğunu belirtmiştir. Kayıp bagajın ise 20 kilogram olduğu tartışmasızdır. Taşıma senedinde de (yolcu biletinde) davacıya ait bagaj kayıtlandırılmış, fakat değeri konusunda bildirimde bulunulmamıştır. Mahkemece, anılan protokol hükümleri gereğince, davacının isteyebileceği tazminat miktarının uzman bilirkişi raporu ile belirlendikten sonra karar verilmesi gerekirken, Konvansiyon hükümlerine uygun olmayan hesap tarzı ile tazminata karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde teniyiz edene iadesine, 19.06.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy