(818 S. K. m. 499, 500)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek verilen 11.4.2000 tarih ve 1999/354-2000/174 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 14.11.2000 günde davacı avukatı Erhan Bora gelip davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile erdem otomobilcilik A.Ş. müdürü olan davalının kefillikleri ile kullanılan kredi vasıtasıyla dava dışı İntursan Ltd. Şti.ne araç satın alındığını, asıl borçlunun borcu ödememesi nedeniyle borcu ödeyen davalı kefilin kefalet hükümleri gereğince müvekkiline rücu ederek icra takibi ile taşınmazını sattırdığını, menfi tespit davasından sonuç alınamadığını, bu arada, davalının kusuru ile araç üzerindeki teminatın kaldırılması nedeniyle müvekkilinin asıl borçluya rücu imkanını kalmadığını ileri sürerek, şimdilik (250.000.000) lira tazminatın reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada da aynı iddiaları davalı şirket yönünden tekrarlamıştır.
Davalı Saadettin Sarıoğlu vekili cevabında, müvekkilinin Erdem Otomobilcilik A.Ş. adına hareket ettiğini, kefalet ve sözleşme hükümlerine göre ipoteğin paraya çevrildiğini, üzerindeki teminat kaldırılan araç karşılamayacağından her halükarda ipoteğin paraya çevrilmesinin zorunlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, birleşen davaya cevabında da, haksız ve yersiz açılan davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin verilen Dairemizin 19.4.1999 tarihli ilamında açıklanan nedenlerle bozulmuş olup, bozma ilamına uyan mahkemece bozma gereği Erdem Otomobilcilik A.Ş. hakkında açılan dava da bu davalı ile birleştirildikten sonra, iddia ve savunmaya, toplanan delillere nazaran, davalılardan saadettin Sarıoğlu'nun diğer davalı şirket adına işlem yaptığından bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği, davacının daha önce aynı davalı şirket hakkında ve aynı hukuki sebebe dayalı olarak borçlu olmadığının tespitin talep ve dava ettiği, davanın reddedilerek kesin hüküm halini aldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Saadettin Sarıoğlu yönünden verilen kararın onanması54na karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak, dava BK.nun 499 ve 500. maddelerine dayalı tazminata ilişkin olup, davalı kefilin haksız tutum ve eylemi ile davacı kefilin asıl borçluya karşı rücu imkanının ortadan kaldırıldığı iddia olunmuştur. Her ne kadar, mahkemece, davacı ile davalı şirket arasında görülen önceki davanın ret ile sonuçlandığı ve kesin hüküm bulunduğu gerekçesi ile dava reddedilmiş ise de, her iki davanın hukuki sebeplerinin farklı olması karşısında kesin hükümden söz etmeye imkan yoktur. Samsun 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/405 esasında görülen önceki davada, davacı, davalı şirket lehine kurulan ipoteğin karşılıksız ve bedelsiz kaldığını ileri sürerek menfi tespit ve ipoteğin fekki talebinde bulunmuştur. İpoteğin bir kontrgaranti olduğu sonucuna varılarak ilk dava reddedilmiş ve karar kesinleşmiştir. Oysa bu davada, davacı ile birlikte kefil olan davalının, asıl borcu öderken, kredi ile alınan araç üzerindeki rehni kaldırdığı ve neticede, kefil olarak borcu ödemek zorunda kalan davacının rücu hakkının engellendiği için davalının sorumlu olduğu ileri sürülmekte olup, davaların hukuki sebepleri farklıdır.
Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılması ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, kesin hükümden söz edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle kararın davalı Saadettin Sarıoğlu yönünden ONANMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davacı yararına taktir olunan 100.000.000 lira vekillik ücretinin davalı Erdem Otomobilcilik A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.11.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy