(6762 S. K. m. 334, 335, 370, 383, 408)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 8. Ticaret Mahkemesince verilen 17.7.2001 tarih ve 2001/582-924 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen5.03.2002 günde davacı avukatları F. Altınsoy ve M. Akman ile davalı avukatları T. Erdoğan, H. İ. Gökçe gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y. Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin paydaşı bulunduğu davalı anonim şirketin 19.3.2001 tarihli genel kurulunda yönetim kurulu üyelerine TTK. nun 334-335 maddelerine göre şirket konusuna giren işlerin kendi namlarına yapma ve şirketle işlem yapma izni verilmesinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek, 7 nolu kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
Birleştirilen davada ise, davacılar vekili, müvekkillerinin ortağı bulundukları davalı şirketin beş kişilik yönetim kurulunun üyelerinden E. Değerin tek başına müvekkillerinin ortaklıktan ıskatı prosedürünü başlattığını, bu işlemin geçersiz olduğunu, iptali için açılan davanın derdest bulunduğunu, müvekkilleri çağrılmadan toplanan 19.3.2001 tarihli genel kurulda da müvekkillerinden L.in sahibi bulunduğu D grubu payların imtiyazlarının ortadan kaldırılmasına ve başkaca usulsüz kararlar alındığını ileri sürerek, anılan genel kurulda alınan kararların geçersizliğinin tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaların reddini savunmuştur.
Mahkemece, sunulan kanıtlara, davalı şirket kayıtlarına ve genel kurul tutanaklarına dayanılarak, davacılardan L. A.Ş., L. A. ve dava dışı bir ortağın hazirun cetvelinde gösterilmemesi ve anılan paydaşların yokluğuna karşın, tüm paydaşların katıldığından bahisle toplantının TTK.nun 370. maddesine göre çağrısız yapılmasının usulsüz olduğu, beş kişilik yönetim kurulundan bir üyenin bir kısım paydaşların ıskatı prosedürü başlatmasının geçersiz bulunduğu, kaldı ki bu ortakların tüm sermaye taahhütlerini yerine getirdiklerini, çağrısız genel kurulda gerçek pay sahiplerinden birinin dahi katılmaması halinde yapılan genel kurul toplantısı ve alınan kararların yoklukla malul olduğu, ıskat işleminin iptali için açılan davanın sonucunun beklenmesinin gerekmediği, çünkü geçerli bir yönetim kurulu kararı olsa dahi TTK.nun 408. maddesinde öngörülen sürenin tanınmamasından dolayı ıskat işleminin bu nedenle de geçersiz olduğu, asıl davada sadece bir kararın iptali istense de TTK.nun 383. maddesine kıyasen değinilen geçersizlik halinin bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade ettiği gerekçesiyle, davalı şirketin 19.3.2001 tarihli genel kurulunda alınan bütün kararların geçersiz olduğunun tespitine, şirket yönetiminin kayyımlar kuruluna tevdiine ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı şirket vekili temyiz etmiştir.
Asıl davada, yönetim kurulu üyelerinin TTK. nun 334-335. maddelerinde öngörülen rekabet yasağından bağışık kılan davalı şirketin 19.3.2001 tarihli genel kurulunda alınan 7 nolu kararın iptali, birleştirilen davada ise, bu davanın davacılarının beş kişilik yönetim kurulundan bir üyenin yok hükmündeki ortaklıktan ıskat kararına dayanılarak TTK. nun 370. maddesine göre çağrısız toplanan genel kurul kararlarının tamamının batıl olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, birleştirilen dava davacılarının ortaklıktan ıskatı işleminin iptali istemiyle açılan derdest İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2001/446 Esas sayılı dava sonucu beklenmeden, davacıların ortaklıktan ıskatının geçerli olmadığı ve bu haliyle çağrısız toplantı koşulu oluşmadan yapılan genel kuruldaki kararların geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
HUMK. un 222 ve izleyen maddeleri uyarınca, ön sorun veya ara sorun olarak ta nitelendirilebilecek olan ve görülen bir davaya ilişkin olup ta, davanın nihai biçimde karara bağlanmasından önce çözümü gereken sorunlara hadise denilmektedir. İlk itirazlar, kanıt gösterilen belgenin sahteliği savı, eski hale getirme v.b. gibi ortaya çıkabilecek ve ayrı bir dava konusu olmayıp, asıl davaya bağlı ikincil dava veya davacılık niteliği taşıyan hadiseler yargılamanın her evresinde ortaya çıkabilir. Bu durumda, öncelikle hadiselerin incelenip karara bağlanması, daha sonra davaya devamla davanın esasının çözümü gerekir. Bu usulü kuram veya kavramdan farklı olarak bekletici sorun (mesele-i müstehire)ise, görülmekte olan bir davayı doğrudan ilgilendiren bir konunun derdest başka bir davada görülmesi halinde, davanın karara bağlanması için o dava sonucunun beklenmesi zorunluluğu veya gereğini ifade eder. Artık, böyle bir olgunun ortaya çıkması halinde başka bir derdest davaya konu ikincil (tali) bir sorun kabul edilip, hadise olarak çözülemez.
Davaya konu genel kurulun çağrısız toplantı koşuluna uygun olup olmadığının düğüm noktası, birleştirilen dava davacılarının genel kurul tarihinde ortak olup olmadıkları noktasında toplanmaktadır. Bu davacılar hakkında verilen ortaklıktan ıskat kararının iptali ve ortak olduklarının tespiti istemine ilişkin dava derdest olduğuna göre, eldeki davanın özüyle doğrudan ilgili olan diğer dava sonucunun beklenmesi, TTK. nun 370. maddesinde öngörülen koşulların bulunmamasının iyiniyet kurallarına aykırılık savına dayalı asıl davayı da dolaysız etkileyeceği gözetilerek, her iki davanın da bu çerçevede değerlendirilmesi, çağrısız toplantı geçerli bulunursa asıl davadaki özel iptal nedeninin irdelenmesi gerekirken, derdest bir davaya konu uyuşmazlık hadise kavramı kapsamında görülerek o davanın sonucunu etkiler nitelikte karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, 250.000.000TL. duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınarak, davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy