(6762 S. K. m. 119, 773)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 9.7.2000 tarih ve 1993/864-2000/399 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı ve davalılardan İntermed Maritime Tartous Co vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.6.2001 günde davacı avukatı Seyhan Muslu ile davalılar avukatları İlknur Pekşen, Fevzi Çığırgan gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Harun Kara tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı Ef-Merbi'ye 10.000 m/ton şeker satması hususunda sözleşme düzenlendiğini, gönderilen ilk parti mal bedelinin ödendiğini, ancak, ikinci parti 2.000 ton şeker bedelinin ödenmediğini, satış işlemi ile ilgili akreditif işlemlerine aracılık eden davalı bankanın kusurlu ve zarardan sorumlu olduğunu, esasen malın alıcısına teslim edilmiş olup, davacıya yüklenemeyecek önemsiz hususların ardına sığınılamayacağını ileri sürerek, şeker bedeli, damga vergisi, dispet alacağı, ceza ve faiz kalemlerine ilişkin (595.411.77) USD veya karşılığının faizi ile tahsilini, birleşen davada da, satım konusu yükün davalı Muhammed Aid'in kaptanı olduğu ve diğer davalının donatanı olduğu MV/Romita gemisi ile taşındığını, yükün göndericinin talimatı olmadan sözleşme ve yasaya aykırı olarak alıcısına teslim edildiğini, yük bedelinin tahsil edilememesinden bu davalıların da sorumlu olduğunu ileri sürerek, (570.652.76) USD'nin Libor+2 faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Akbank vekili, açılmış olan akreditifin teyitsiz olup, aracı olan müvekkilinin akreditifi ihbar, vesaiki tetkik, ilgili bankaya sevk ve yapılacak ödemeleri davacı hesabına geçirmek ile yükümlü olduğunu, Akreditif ICC 400 yeknesak kurallarına uymayan davacının, zarara kendisinin sebebiyet verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Ef-Merbi, davaya cevap vermemiştir.
Davalı donatan temsilcisi, acenteden tahsile imkan verecek şekilde dava açılamayacağını, konşimentonun dava dışı Maxcom emrine düzenlenmiş olup, mülkiyetin bu firmaya geçtiğini, kaldı ki satışın da FOB esaslı olduğunu, davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı İntermed Maritine Co vekili de cevabında, satışın FOB esasına göre ve konşimentonun emre düzenlenmiş olup satıcının dava hakkının olmadığını, yükün teslimini acenteler yaptığından kaptanın kusursuz olduğunu, talebin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere, bilirkişi raporuna nazaran, akreditif ile ilgili davacının tek düze kurallara uymadığı, bu itibarla aracı banka durumundaki davalı bankaya kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceği gibi, tahliye limanındaki liman, gümrükleme ve yükün teslimi ile ilgili işlemlerin donatanın yetki verdiği acentelerce yürütüldüğü, davalı kaptanın şahsi sorumluluğunu gerektirecek bir kusur ve eyleminin kanıtlanamadığı, böyle bir davanın donatanın acentesine karşı ancak izafeten yöneltilebileceği, davalı donatan'a gelince, düzenlenen konşimentoda alıcının Maxcon gösterilip esasen gerçek alıcı olan davalı Ef-Merbi firmasının ihbar edilecek olarak gösterildiği, bu şekildeki düzenleme karşısında yükün cirolu konşimentonun ibrazı ile veya gönderenin muvafakatı ile alıcıya teslim edilebileceği, oysa, davacının böyle bir muvafakatının bulunmadığı, bu itibarla doğan zarardan davalı donatanın ve alıcının sorumlu olduğu, davacının dispeç ve ceza ile ilgili iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesi ile, asıl davanın davalı Akbank yönünden reddine, Ef-Merbi yönünden kısmen kabulü ile (567.978.78) asıl alacağa dava tarihinden %5 ve değişen oranlarda döviz faizi yürütülecek şekilde (569.161.38) USD'nin bu davalıdan tahsiline, birleşen davada ise, davalı Muhammed Aid hakkındaki davanın reddine, davalı gemi donatanı İntermed Maritime Co. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile (567.978.76) USD'na 2.12.1993 dava tarihinden %5 ve değişen oranlarda faiz yürütülecek şekilde (569.615.97)USD'nin bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı ve davalılardan İntermed Maritime Co. Vekillerince temyiz edilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve tarafların itirazı üzerine düzenlenen 5.6.2000 tarihli bilirkişi raporunda dava tarihine kadar hesaplanan gecikme faizine karşı davacı vekilinin açık bir itiraz getirmemiş olması karşısında, davacı ve davalılardan İntermed Maritime Co. Vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ve davalı İntermet Maritime Co. Vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, duruşmada vekil ile temsil olunan davalı Akbank A.Ş yararına takdir olunan 100.000.000 TL vekillik ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, yine duruşmada vekil ile temsil olunan davacı ve davalılardan İntermed Maritime Co. Vekilleri için takdir edilen 100.000.000 lira vekillik ücretinin her bir taraftan alınarak yek diğer tarafa verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.160.000 lira temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 662.708.665 lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına, 12.06.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy