(6762 S. K. m. 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 332, 374)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 14.2.2001 tarih ve 1999/690-2001/131 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 19.6.2001 günde davacı avukatı umur Tamur ile davalılar avukatı Raziye Ünal ve asil Orhan Ünal gelip, diğer davalılar avukatları tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla,duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan Selçuk ve Orhan Ünal'ın davalı Mine Mağ. A.Ş. nin paydaşları olduğunu, bu şirketin iştiraki olan davalılardan O. Ünal Pet. Ltd. Şti.ne ait (19) payın tamamının 20.6.1991 tarihli genel kurulun 5.gündem maddesine dayanılarak şirket ortaklarından talepte bulunanlara öncelik hakkı tanınmak amacıyla 28.7.1999 günlü T. Ticaret Sicili gazetesinde tescil edildiğini; ancak, 28.7.1999 tarihli pay devir temlik senedi ile eş, usul ve füru yararına ilişkin yasağı ihlal edilerek Türkan Ünal lehine işlem yapılması ve bu işlemin o dönemde yönetim kurulu başkanı olmayan Selçuk Ünal'ın tek imza ile onaylaması nedeniyle yapılan temlik ile bunun tescilinin geçerli olmadığını ileri sürerek, yapılan işlemin yok sayılmasını ve tescilin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Orhan Ünal ve O. Ünal Pet. Ltd. Şti. vekili, davalı Mine Mağazaları A.Ş.nin anne, üç kardeş ve eşlerin ortak olduğu bir aile şirketi olduğunu, davaya konu pay devrinin anılan davalının iştiraklerinden müvekkili O. Ünal Pet. Ltd. Şti.ndeki payların 20.6.1991 tarihli genel kurul kararına dayanılarak 1991'de yönetim kurulu başkanı olan müvekkili O. Ünal tarafından yapıldığını ve yönetim kurulu üyesi Selçuk Ünal'ca imzalandığını, bir kısım paydaşlar hasım gösterilmeden dava açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalılardan Mine A.Ş. ve Selçuk Ünal vekili de davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı Ticaret Sicil Memurluğu cevap vermemiştir.
Mahkemece, sunulan ve toplanan kanıtlara dayanılarak davacının ortak sıfatıyla TTK. nun 30.maddesi uyarınca böyle bir dava açabileceği, davacının işbu dayanağı 20.6.1991 tarihli genel kurula katıldığı halde itirazda bulunmadığı gibi 5.8.1999 tarihli tescile karşı dava tarihine kadar itirazda da bulunmadığı davacı ile davalılardan Orhan ve Selçuk Ünal'ın kardeş oldukları, devralan Türkan Ünal'ın da O Ünal'ın eşi olduğu, aile şirketi olan davalı Mine A.Ş. nin pay devirlerinde akrabalık nedeniyle diğer ortakların katılmaması halinde aralarında pay devrinin olanaksız hale geleceği ve ancak üçüncü kişilerle böyle bir işlemin yapılabileceği, pay temlikinin MK. nun 2.maddesine aykırı olmadığı, taraflar arasında 1. ve 9. Ticaret Mahkemelerinde görülen davaların pay tespiti ve genel kurul kararlarının iptaline ilişkin olduğu, bu davaların sonucunun beklenmesinin gerekmediği, söz konusu davaların sonucunda davacı yararına hak oluştuğunda bu doğrultuda yeni tescil işlemleri tesis edilebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının paydaşı ve yönetim kurulu üyesi bulunduğu davalılardan Mine Mağz. Tuh. Konf. Tic. San. A.Ş. nin sahibi bulunduğu diğer davalı şirkete ait %95 payının geriye kalan iki yönetim kurulu üyesi davalılarca muvazaalı işlemle bankalardan O. Ünal'ın eşine çok düşük bir bedelle satılarak devredildiği savına dayalı işlemin yok sayılması ve davalı Ticaret Sicil Memurluğu'nca tescilin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, TTK. nun 29-36 maddelerinde düzenlenen ticaret sicil memuru kararına itiraz çerçevesinde değerlendirilen davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, temelde davalı Mine A.Ş. nin diğer davalı şirket üzerindeki %95 payının 3 kişilik yönetim kurulundan iki üyenin aldığı kararla kararda imzası bulunan yönetim kurulu başkanının eşine satılmasının danışıklı ve geçersiz olduğu gibi, payın gerçek değerinin çok altında bir bedelin alındığı; ayrıca, bu devre temel oluşturan sekiz yıl önceki 20.6.1991 tarihli genel kurul kararının amacına ve özüne aykırılık taşıdığı, genel kurul kararı ile devir halinde Mine A.Ş. ortaklarına öncelik tanınması öngörüldüğü halde, bu olanağın tüm ortaklara tanınmadığı, devirden önce yönetim kurulunca karar alınarak devir ve satışın koşullarının belirlenmediği savlarına dayandırılmış ve geçersiz olduğu ileri sürülen devrin sicil memurluğunca tescilinin de iptali istenilmiş olması karşısında tescil kararının iptali istemi davanın özünü değil, temelde sakat olduğu ileri sürülen işlemin geçersiz sayılmasına bağlı ikincil derecede tamamlayıcı sonucu mahiyeti taşımaktadır. Çünkü, davacı tescil işleminin tarafı değildir. Ve bundan dolayı anılan Yasa maddelerinde öngörülen itiraz prosedürü ve buna bağlı süre koşulu da dava hakkı yönünden uygulanamaz.
O halde, uyuşmazlığın esasına girilerek, yapılan devir işleminin, anılan genel kurul kararı ile TTK. nun 332 ve 374. maddelerindeki yasaklayıcı hükümlere aykırılığı ve 28.7.1999 tarihli devir temlik işlemi ve bunu onaylayan 29.9.1999 tarihli yönetim kurulu kararının geçerli olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi zorunlu bulunduğundan uyuşmazlığın çerçevesinin ve niteliğinin yanılgılı değerlendirmesine dayalı olarak eksik inceleme ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 100.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.10.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy