(6762 S. K. m.598, 704)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 3.2.200 tarih ve 1998/861-2000/55 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Ulus tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin eski ortağı ve müdürü olan davalının müdürlükten ve daha sonra da ortaklıktan ayrıldığını, payını şirkete devrederek parasını aldığını, ancak aynı gün birer adet çek ve bononun davalı tarafından çalındığını, ayrıca müdürlük yaptığı sırada kendisine verilen kaşeyi ve bonoyu yanında götürdüğünü ve arkadaşını lehtar gösterdiği 6.000.000.000 lira bedelli bonoyu düzenlediğini ileri sürerek, çalıntı 300.000.000 lira bedeli bono ve 80.000.000 lira bedelli çekin istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, iddiaların doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan deliller ve yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucuna göre, davalının çek ve bononun zilyedi olduğu ve bunların çalındığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraflar temyiz etmiştir.
1) Dava müdürlük görevinin suiistimali ile elde edildiği ileri sürülen bono ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Davaya konu bononun keşidecisi dava dışı G. Kooperatifi; çekin keşidecisi ise dava dışı C. Öztürk'tür. Davalı cevap dilekçesinde bu bono ve çekin alacağına karşılık elden verildiğini savunmuştur. 19.2.1999 tarihli davalı dilekçesinde, bononun hisse devri için verildiği, çekin ise devirle ilgisinin olmadığı açıklanmıştır. Davalının sanık olarak alınan 22.9.1998 tarihli savunmasında da, hisse devri için söz konusu bononun verildiği; ancak gayri resmi olduğu için, arkasının ciro edilmediği, çekin ise, daha önceki alışverişlerinden dolayı kendisine geçtiği ifade edilmiştir. Bu durumda çek ve bononun davalı eline geçmeden önceki son hamilinin davacı şirket olduğu çekişmesizdir. Taraflar arasındaki 11.8.1998 tarihli hisse devir senedinde ise, devir bedelinin nakden defaten ve haricen alındığı belirtilmektedir.
Dava, kambiyo senetlerinin meşru hamili olmadığı nedeniyle istirdatları istemine dayandırıldığına ve davalı, dava konusu çek ve bononun yetkili hamili olduğunu savunduğuna göre, kambiyo senetlerinin iktisabı usulleri gözetilerek, bu senetlerin önceki hamil olan davacıdan davalıya yöntemince geçip geçmediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu husus ispat edilmediği takdirde davalının meşru hamil olduğu savunması dayanaksız kalacaktır. Bunun içinde dava konusu çek ve bononun asılları getirtilerek, davalının bonoda ciro olmadığı beyanı da nazara alınmak suretiyle, ciro zincirinin gözden geçirilmesi gerekmektedir. Davalının bu kambiyo senetlerinin meşru hamili olmadığı ortaya çıkarsa, bu senetlerin bağlandığı savunulan temel ilişkilerle illiyet bağı kurulması imkanı da ortadan kalkacaktır. Eğer davalının meşru hamil olduğu belirlenirse, bono ve çekle ilgili iddia ve savunmaların şirket merkezinde ve şirket kayıtları üzerinde yapılacak uzman bilirkişi incelemesiyle açığa kavuşturulması hususu düşünülebilir.
Mahkemece, öncelikle açıklanan hususlar dairesinde inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harçların istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 20.03.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy