(1086 S. K. m. 284)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 14.06.2002 tarih ve 1995/644-2002/542 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 04.03.2003 günde davacı avukatı Halil Eraltuğ ile davalılardan Ray Sigorta A.Ş. avukatı Emre Demir, TCDD avukatı Nuray Taş Göğüsdere gelip, diğer davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali Orhan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin İtalya'dan ithal ettiği yarı işlenmiş koyun ve kuzu derisinin davalı Arkas'ın acenteliğini yaptığı gemiye konteyner içinde yüklendiğini, gümrükte ithal işlemlerinin tamamlanmasına rağmen emtianın TCDD Liman İşletmesi yetkililerince müvekkiline teslim edilmediğinin İtalya Gümrük kayıtlarına göre emtianın gemiye teslim edildiğinin ve müvekkilince yaptırılan tespit ile de kayıp derilerin konteyner içine yüklenmiş olduğunun tespit edildiğini, ancak emtianın müvekkiline teslim edilmemiş olması sonucunda mal bedeli ve ithalat masrafları nedeniyle zararının oluştuğunu, davalı Ray Sigorta A.Ş.nin emtiayı taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına almasına rağmen zararı tazmin etmediğini ileri sürerek, 56.900 USD'nin döviz faizi ile 361.268.000 liranın ise 07.06.1994 tarihinden itibaren işleyecek reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı acente Arkas Denizcilik A.Ş. vekili, taşıyan 30.05.1994 tarihinde taşımayı tamamlayıp konteynerleri orijinal mühürlü olarak gemiden tahliye ettiği ve sorumluluğunun sona erdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı TCDD Genel Müdürlüğü vekili, müvekkilinin görevini gümrüklü sahaya istif edilen ithal emtiayı gümrük işleri bitinceye kadar mühürleri sağlam olarak gümrük sahasında muhafaza etmekten ibaret olduğunu ve orijinal mühürlü olarak davacıya teslim edildiğini, konteynerin içinin dolu veya boş olmasının müvekkilini ilgilendirmediğini, emtianın yükleme limanından konteynere hiç yüklenmediğini, bu hususun boş konteynerde yaptırılan tespit ve sabit olduğunu savunarak, davanın husumet yokluğu ve esastan reddini istemiştir.
Davalı Ray Sigorta A.Ş. vekili, davalılara iki ayrı hukuki nedene dayanarak tek davada husumet yöneltilemeyeceğini, gümrükte yapılan işlemler sırasında emtianın yükleme yerinde konteyner içine konmadığının saptandığını bu nedenle taşıma sırasında bir rizikodan söz edilemeyeceğinden davanın esastan da reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, davalı taşıyanın davacının zararının oluşumunda her hangi bir kusuru bulunmadığı, davacı ithalatçı ve davalı TCDD ile İzmir Gümrük Giriş Müdürlüğü'nün 1/3'er oranında kusurlu görüldüğü, davacının istediği tazminat miktarının yerinde olduğu, davalı sigorta şirketinin teminatı USD üzerinden verdiği gerekçesiyle davalı donatan hakkındaki davanın reddi ile 18.966 USD'nin döviz faizi ile 120.428.988 liranın ise reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalı TCDD Genel Müdürlüğünden 55.406 USD'nin ise davalı Ray Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı sigorta şirketi açısından taşıma sigorta sözleşmesine dayanılarak açılmış, tazminat davasıdır. Davacı, emtia zararının döviz üzerinden tazminini istemiştir. Mahkemece talep gibi emtia zararı açısından döviz üzerinden karar verilmiştir.
Sigorta sözleşmesi tarafların serbestçe belirleyebilecekleri tazmin şekline tabi sözleşmelerdendir. Poliçede verilen teminat ve sigortalıdan tahsil edilen prim döviz üzerinden belirlenmiş ise hasarla ilgili tazminatında döviz olarak belirlenmesi gerekmektedir. O halde, mahkemece davalı Ray Sigorta A.Ş. kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak, poliçede teminatın döviz bazında verilip verilmediği, sigorta primlerinin döviz olarak tahsil edilip edilmediği belirlenip, sigorta şirketinin döviz üzerinden tazminle yükümlü olup olmadığının tespiti ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı Ray Sigorta A.Ş. yararına kararın bozulması gerekmiştir.
2- Mahkemenin hükme esas alındığı 2 nci raporda ilk rapordaki kusur etkenleri aynı şekilde taraf kusuru olarak değerlendirilmiş olmasına rağmen, raporlar arasında kusur oranları farklı olarak gösterilmiş ve her iki rapora da itiraz edilmiştir. Raporlar arasındaki bariz çelişki giderilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması da davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve TCDD yararına kararın bozulması gerektirmiştir.
3- Kabul şekline göre de hükümde davacının emtia zararının 56.900 USD olarak saptanmış olmasına rağmen TCDD'nin 1/3 kusuruna isabet eden 18.966 USD'nin bu davalıdan, bakiyesinin 55.406 USD'lik poliçe limiti üzerinden davalı Ray Sigorta A.Ş.den tahsiline şeklinde kısmen tahsilde tekerrür oluşturularak ve talebi aşacak şekilde hüküm kurulması da davalılar TCDD ve Ray Sigorta A.Ş. yararına bozmayı gerektirmiştir.
4- Aleyhine izafen dava açılan donatan hakkında red kararı verilmiş olmasına rağmen, bu davalı yararına avukatlık parasına karar verilememesi de doğru görülmediğinden kararın bu nedenle davalı Arkas Denizcilik ve Nakliyat A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.
5- Bozma neden ve şekline göre, davalılar TCDD Genel Müdürlüğü ve Ray Sigorta A.Ş vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı Ray Sigorta A.Ş. yararına, 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle Ray Sigorta A.Ş. ve TCDD Gen. Müd., 4 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Arkas Denizcilik ve Nakliyat A.Ş. yararına BOZULMASINA, 5 nolu bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 275.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin Avukatlık Ücret Tarifesi'nin 21 nci maddesi gereğince KDV'si ile birlikte davacıdan alınarak davalılar TCDD ve Ray Sigorta A.Ş.ye verilmesine, 04.03.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy