(6762 S. K. m. 781, 782) (818 S. K. m. 49)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 7. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.09.2002 tarih ve 1999/619-2002/546 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar Sabri Y. ve Erkan S. vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı İzmir Ticaret Borsası vekili, müvekkilinin araştırma ve yazılım ekibi kurarak iki yıl süren bir çalışmadan sonra Kuruluştan Günümüze İzmir Ticaret Borsası Tarihi adlı eseri hazırlatarak, bastırdığını, önemli kişi ve kurumlara taşıma ve dağıtımının yapılması için 601 adedinin davalı şirkete teslim edildiğini ancak davalının edimini yerine getirmeyerek kitabın eski kitap alıcılarına kilo ile satıldığını öğrendiklerini, bu durumun müvekkilinin prestijini sarstığını ileri sürerek yerine ulaştırılmayan kitapların karşılığı olan 3.000.000.000 TL. maddi ve uğranılan manevi zarar karşılığı da 10.000.000.000 TL. olmak üzere toplam 13.000.000.000 TL. nin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen davada da davacılar Sabri Y. ve Erkan S. vekili, müvekkillerinin Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi'nde öğretim üyesi olduklarını, İzmir Ticaret Borsası'nın tarihinin araştırılması ve yazılması için müvekkilleri ile anlaşma yapıldığını ve 2 yılı aşkın çalışmalar neticesinde kitabın hazırlandığını ve Türkiye içinde önemli kişi ve kuruluşlara dağıtılması için davalı şirkete teslim edildiğini, ancak kitapların yerlerine ulaşmayıp, kağıt hurdacılarına satılmış olduğunu bu durumun müvekkillerinde büyük üzüntü ve manevi mağduriyete neden olduğunu ileri sürerek her bir müvekkil için 1.000.000.000 TL olmak üzere toplam 2.000.000.000 TL. manevi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirket personelinden birinin teslim edilemeyen kitapları sattığının öğrenilmesi üzerine hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, teslim edilmeyen kitapları piyasadan parası mukabilinde temin ettiklerini, bulamadıklarının bedelini de ödemeye hazır olduklarını, davacıların manevi tazminat istemlerinin ise, kişilik haklarına, itibarlarına ve prestijlerine yönelik bir saldırı bulunmadığından yerinde olmadığını savunarak, asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl davanın kısmen kabulü ile kaybolan 151 kitap karşılığı hesaplanan 830.500.000 TL. maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı İzmir Ticaret Borsası'na verilmesine, olayda manevi tazminatı gerektirir durum görülmediğinden asıl davanın bu istek yönünden, birleşen davanın ise tamamen reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar Sabri Y. ve Erkan S. vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. TTK. nun 781. maddesi uyarınca, taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya ve hasardan sorumludur. Yine TTK. nun 782. maddesi uyarınca taşıyıcının kullandığı kimselerin veya maiyetinde çalışanların kusurları kendi kusuru hükmündedir. Davada, davacı İzmir Ticaret Odası tarafından birleşen davanın davacılarına hazırlattıkları kitabın davalı şirket personeli tarafından bir kısmının teslimi yapılmayarak gizlice, ucuza satıldığı sabit görülmüştür. Birleşen davanın davacıları Sabri Y. ve Erkan S., D. E. Üniversitesi'nde öğretim üyesi olup, davaya konu kitabı iki seneyi aşan titiz ve yorucu bir çalışma sonucu hazırladıklarını, özel bir çalışma ürünü olan, kısıtlı bir miktarda basılıp, belirli kişi ve kurumlara gönderilen bu eserin davalının eylemi nedeniyle kağıt hurdacılarına satılmak suretiyle manen üzüntü duydukları iddiasıyla manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır. Dosyada mevcut eser incelendiğinde, Kuruluştan Günümüze İzmir Ticaret Borsası Tarihi ismini taşıdığı, ciltli ve özel kapaklı olarak beyaz kağıda büyük boy olarak basıldığı, içerik olarak borsaların tarihini ve fonksiyonlarını anlatan bir çalışma olup, kapsamlı olarak hazırlandığı, pek çok yerli ve yabancı kaynaktan yararlanıldığı ve kitabın iç sayfasında davacıların isimlerinin yazılı olduğu görülüştür. Davacıların özel bir çalışma ile hazırladıkları eserin davalının edimini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle hurdacılara, ucuz kitapçılara satıldığı anlaşılmıştır. Bu durum davacılarda kitaba harcadıkları emek ve çabaların boşuna gittiği duygusunu yaratarak üzüntü ve elem duymalarına neden olduğundan ziya olan kitap sayısı, esere verilen emek, basılan eserin niteliği, hazırlanma amacı, gönderilen kişi ve kurumlar, sözleşmeye aykırılığın biçimi, davacıların sosyal ve ekonomik durumları ile tüm dosya kapsamı değerlendirilerek, mahkemece davacılar lehine makul bir manevi tazminat tayini gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davacılar vekilini temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.05.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy