(818 S. K. m. 118, 122/1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 11.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 24.12.2001 tarih ve 2000/561 - 2001/634 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 18.06.2002 günde davacı avukatı ile davalı avukatı gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 18.08.1998 başlangıç tarihli işyeri kira sözleşmesinin tarafların karşılıklı anlaşmaları sonucu feshedildiğini ve bu fesihten sonra davalının işyerini 3 ncü kişiye kiraya verdiğini, ancak müvekkilinin davalıya 2000 yılı Eylül ayına kadar kira parasını peşin ödediğinden sözleşme hükümlerine göre fazladan ödediği ( 13.706 ) USD ile teminat parası olan ( 10.000 ) USD toplam ( 23.706 ) USD.nın 25.07.2000 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın kime yöneltildiğinin açık olmadığını, sözleşmenin anlaşma ile feshedildiğinin doğru olmadığını, tek taraflı fesih koşullarının oluşmadığını, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin kira kaybına uğradığını, kiralananın eski hale getirilmesi için bir takım masraflar yapıldığını, ayrıca davacının kira sözleşmesinin başında kira parasını ödemediği için hakkında icra takibi yapıldığını ve müvekkilinin 2.700 USD vekalet ücreti ödediğini savunarak, davanın reddi ile ( 17.700 ) USD ile ( 4.945.882.500.- ) TL fatura tarihindeki USD karşılığının takas ve mahsubunu istemiştir.
Mahkemece, taraflarca sunulan kanıtlara göre, sözleşmenin tarafların karşılıklı anlaşmasıyla feshedildiğinin kanıtlanmadığı, ancak Sözleşmenin Özel Şartlarının 1.2 nci maddesine göre, davacı kiracının fesih hakkı olup, bu hakkını kullandığı, oluş bu şekilde kabul edildiğinden davacının ( 22.000 ) USD alacağı bulunduğu, davacı kiracının sözleşme hükmüne göre fesih hakkı mevcut olduğuna göre, davalı kiralayanın kiralananı daha ucuza kiraya vermesinden sorumlu olmadığı, davalının kiralananı eski hale getirmek için yaptığı masrafların kabulü ile sözkonusu masraf bedelinin fiili ödeme günündeki alacaktan mahsubu gerektiği gerekçesiyle, ( 22.000 ) USD.nın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL bedelinin davalıdan tahsiline, ( 4.945.882.500.- ) TL.nın fiili ödeme günündeki alacak bedelinden mahsubuna karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Ancak, davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin kiralananın davacı tarafça tahliyesinden sonra eski hale getirilmesi için bir takım masraflar yaptığını savunmuş ve bu nedenle ( 4.945.882.000.- ) TL.nın fatura tarihindeki karşılığının BK.nun 118 nci maddesi gereğince takas ve mahsubunu istemiştir.
BK.nun 122/1 nci maddesinde, "takas, ancak borçlunun takası dermayan etmek kastını alacaklıya bildirmesiyle vaki olur" hükmü öngörülmüştür. Buna göre takasın, borçlunun bu iradesini alacaklıya bildirmesiyle hüküm ifade edeceği kabul edilmelidir.
Oysa mahkemece, davalının takas edilmesini istediği alacak miktarı davacının USD cinsinden olan alacağının fiili ödeme günündeki bedelinden takas edilmesine karar verilmiştir.
Bu anlatılanlar karşısında mahkemece, davalının takas etmek istediği alacağının yukarıda anılan kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirmesi ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararı bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) nolu bentte yazılı nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) nolu bentte yazılı nedenlerle, kararın davalı yararına BOZULMASINA, 250.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.06.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy