(818 S. K. m. 256, 257)
Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Hukuk Mahkemesince verilen 08.04.2002 tarih ve 2001/873-2002/265 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.11.2002 günde davalı avukatı N. Özkara gelip, davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukat dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi V. Çiçekli tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 01.03.2001 başlangıç tarihli kira kontratosu ile davalı şirketin maliki bulunduğunu fabrika binasının demirbaşları ile birlikte 5 yıllığına 330.000-USDna kiralandığını, sözleşmeden hemen sonra bir USDnin 1.600.000-liraya yükseldiğini, bu durumda müvekkilinin kira bedeli ödenmesinin olanaksız olduğunu ileri sürerek, 1 USDnin TL karşılığının 800.000 ile 850.000-lira arasında uyarlanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmenin davacının serbest iradesi ile dalgalı kur sistemine geçilmesinden sonra imzalandığını, müvekkilince davacıya USDnin bir yıl için uzlaşacak bir rakam üzerinden sabitlenmesinin önerildiğini, davacının bu davranışının iyi niyetle bağdaşmadığını savunarak, davının reddini istemiştir.
Mahkemece, taraflarca sunulan kanıtlar ve yaptırılan bilirkişi incelemesine göre, taraflar arasında 01.03.2001 tarihli kira kontratosu ile 5 yıllığına 330.000-USD kira sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeden çok kısa bir süre sonra USDde meydana gelen % 100ü aşan artışı ile tahmin edilmeyen şekilde kira bedelinin arttığını, enflasyondan kaynaklanan ekonomik durumun bozulduğundan dolayı davacının sorumlu tutulmasının dengelerin bozulması nedeniyle olanaklı görülmediği ve aylık kira bedelinin 3.053-USD olarak belirlendiği gerekçesiyle, kira parasının dava tarihinden itibaren aylık 3053 USD olarak uyarlanmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, kira parasının uyarlanması istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşmesinin 01.03.2001 tarihli olduğu ve kira parasının tarafların serbest iradesi ile USD cinsinden belirlendiği sabittir. Sözleşme tarihi ekonomik kriz tarihi olan 21.02.2001 tarihinden sonra olduğuna göre, davacı (kiracı) yönünden öngörülmeyen hal yoktur.
Bu nedenle uyarlama koşullarının oluştuğundan söz edilemez. Mahkemece, davanın bu nedenlerle reddi gerekirken, olaya uygun düşmeyen yazılı gerekçe ile kira parasının uyarlanmasına karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 250.000.000-lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.11.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy