(6762 S. K. m. 1069/1)
Dava: Davacı vekili, davalının maliki bulunduğu ve Kore'de üretilip Türkiye'de pazarlanan bir kısım malın taşınması işinin müvekkilince üstlenildiğini, davalının talimatı ile bir kısım malın davalının distribütörü olan B firmasına bir kısmının da davalıya teslim edilmek üzere gümrük idaresine teslim edildiğini, malın gümrükte bekletilip çekilmemesi nedeniyle demuraj, tahliye ve liman gideri oluştuğunu, B aleyhine haciz yolu ile yapılan takiplerde davalının istihkak iddiası ile dava açtığını, davalının borcun bir kısmını ödediğini, ödenmeyen kısım için girişilen icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile icra-inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, müvekkilinin istenen demuraj ücretinden sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, taraflarca sunulan kanıtlara göre, düzenlenen 22.03.2000 tarihli ek raporda, dava konusu konşimentolar ile istihkak mevzuu konşimentoların karşılaştırılmasında dava konusu konşimento mevzuu malların davalı ile ilgili olduğunun belirlenemediği ve bu durumda alıcı sıfatını ihraz etmeyen davalının sürastarya ücretinden sorumlu tutulamayacağı bildirilmiş yine, 18.04.2001 tarihli raporda da, sürastarya ücretinden gönderilenin sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiş ise de, 23.12.1999 tarihli raporda da, belirtildiği üzere, konşimentolar "emre" düzenlenip, aynı zamanda taşıtan olan davalı şirket "ihbar edilecek kişi/notify" olarak gösterilmiş olduğundan ve istihkak davasına ait dilekçesinde başka konşimentoların numarasına yer verilmiş olmakla birlikte, fiilen dava konusu yapılan konşimentolarla ilgili hacizlerin kaldırılmış olması nedeniyle, davalı şirketin sürastarya ücretinden sorumlu olması gerektiği, bilirkişice zamanaşımına uğrayamayan sürastarya ücreti ( 41.970 ) USD olarak belirlenmiş ise de, davacı vekilince alacağın ( 21.405 ) USD olarak belirtildiği ve bu beyana itibar edildiği gerekçesiyle, takibin ( 21.405 ) USD demoraj, ( 1.937,50 ) USD tahliye gideri, ( 1.366,75 ) USD liman gideri toplam ( 24.709,25 ) USD üzerinden devamına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Karar: Dava, demuraj alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalının maliki bulunduğu ve Kore'de üretilip Türkiye'de pazarlanan emtianın taşınması işinin müvekkilince üstlenildiğini, malın gümrükte bir süre bekletilmesi nedeniyle demuraj, tahliye ve liman giderleri oluştuğunu, davalının distribütörü olan B aleyhine alacağın tahsili için yapılan haczin davalının açtığı istihkak davası ile kaldırıldığını ileri sürerek, davalı aleyhine girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali isteminde bulunmuştur. Davalı vekili, müvekkilinin istenen demuraj ücretinden sorumlu olmadığını savunmuştur. Mahkemece, konşimentolar emre düzenlenmiş ise de, aynı zamanda taşıtan olan davalı şirketin "notify/ihbar adresi" olarak gösterilmiş ve istihkak davasına ait dava dilekçesinde başka konşimentoların numaralarına yer verilmiş olmakla birlikte fiilen dava konusu konşimentolarla ilgili hacizlerin kaldırılmış olması nedeniyle, davalının demuraj ücretinden sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu taşımaya ilişkin konşimentolar incelendiğinde, sevkıyatçının ( gönderen ) davalı olduğu, alıcının "emrine" "notify/ihbar adresi"nin yine davalı firmanın İstanbul Şubesi olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında mal teslim ordinolarının ve demuraj ücretine dair faturaların davalının distribütörü olan B adına düzenlendiği de anlaşılmaktadır. Şu halde, dava konusu emtianın B firmasına gönderilmiş olduğu tartışmasızdır. TTK.nun 1069/1 nci maddesi hükmünde "gönderilen, malı teslim almakla navlun ve navlun teferruatından olan bütün masrafları ve sürastarya ücretini, teslim almanın dayandığı mukavele ve konşimento hükümlerine göre ödemeye .... mecbur kalacağı," öngörülmüştür.
Davalının açmış olduğu istihkak davasında, dava konusu konşimentolar muhteviyatı emtia üzerindeki haciz kaldırılmış ise de, davalının istihkak davasında ileri sürdüğü konşimentoların dolayısı ile muhteviyatı emtianın dava konusu emtiadan farklı olduğu sabit olup, bu husus mahkemenin de kabulündedir.
Bu durum karşısında, davalının açtığı istihkak davasında haczin yanlış kaldırılmasının ve sözkonusu davada haczin kaldırılma nedeninin, emtianın tesliminden sonra bedelinin ödenmemesi olduğuna göre, anılan hususların gönderilen B'nin bu sıfatını ( gönderilen ) kaldırmayacağı ve dolayısıyla davalı gönderene demuraj bedelinden dolayı husumet yöneltilemeyeceğinin kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile davalının sorumlu tutulması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın davalı yararına BOZULMASINA, 250.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.04.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy