(1086 S. K. m. 191)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 1 Ticaret Mahkemesi'nce verilen 29.5.2003 tarih ve 2002/475-2003/278 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Pınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı TPE Başkanlığının Resmi Patent Bülteninde M 52 T Panoramik Dürbün ve Hamili adıyla ilan edilen faydalı model belgesine TPE nezdinde itiraz edilmesinden sonra buluş adının M 117 Mekanik Numaratörlü Panoramik Dürbünlerin ve M 145 Mekanik Numaratörlü Hamilin Elektronik Numaratöre Dönüştürülmesi şeklinde değiştirilerek faydalı model belgesi verildiğini, ancak isminde bu şekilde değişiklik yapılan buluşun yeni olmadığını, K.K.K.lığının söz konusu malzemelerin teknik şartnamesi ve tasarımındaki hak sahipliği ile üretimindeki temel fonksiyonu nedeniyle davalı Baykar A.Ş. faydalı model belgesi isteme hakkının bulunmadığını ileri sürerek davalıya verilen TR 2000-00211 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı vekili, itiraz edilen başvuru ile belge verilen başvurunun birbirinden farklı olduğunu, davalı Baykar A.Ş.ne 24.1.2000 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerli olmak üzere TR 2000-00211 Y sayılı faydalı model belgesinin verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Baykar Makine İmalat Sanayi ve Tic A.Ş. vekili, davanın Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğü istemli olup, Türk Patent Enstitüsü Başkanlığına husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın Ankara'da görülmeyeceğini ileri sürerek yetkisizlik kararı verilmesini ve dosyanın yetkili İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, davalı Baykar Makine İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş. hakkındaki dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, dosyanın istem halinde İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı şirkte verilen faydalı model belgesinin hükümsüz sayılması istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı şirket hakkındaki davanın ise yetkisizlik nedeni ile reddine, dosyanın istem halinde İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmişse de; karar veren Asliye Ticaret Mahkemesi ile Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki bir görev ilişkisidir. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri bir ihtisas mahkemesi olup, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren belirli uyuşmazlıkların çözümü için kurulmuş özel mahkemelerdir. Bir yerde özel mahkeme kurulmuşsa, bu mahkemelerin görevine giren uyuşmazlıkların ortak özel mahkemede görülmesi gerekir. Ankara'da Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesinin kurularak faaliyete geçmesi nedeniyle, mahkemece öncelikle görevsizlik kararı verilerek, dosyanın istem halinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesine gönderilmesi yönünde hüküm kurulması gereklidir. Çünkü görev kurulları kamu düzenine ilişkin olup; tarafların iradesiyle değiştirilmeyeceği gibi, mahkemece de yargılamanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde tutulması gereklidir. Bu nedenle mahkemenin öncelikle görev hususuna ilişkin karar vermesi gerekirken, hem husumet hem de yetki sorunlarını çözecek şekilde karar vermesi doğru olmamıştır. Davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı'nın davada taraf olup olmayacağı hususu ile yetki itirazı meseleleri görevli mahkemece değerlendirilmelidir. Esasen, HUMK. nun 191. maddesine göre de yetki itirazı görevli mahkemece incelenir. Bu nedenle, mahkemece öncelikle davaya bakmanın Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği belirtilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde husumet nedeniyle redde ve yetkiye yönelik karar verilmesi doğru görülmediğinden, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Açıklanan bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.5.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy