(1086 S. K. m. 186)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04.04.2002 tarih ve 1994/1624 - 2002/364 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili ile davaya katılan Halk Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. S. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinden Akel Tekstil San. ve Tic. A.Ş.ne ait 4.500 ton, yine Üniyetiş Gıda San. ve Tic. A.Ş.ne ait 3.000 ton pirinç yükünün Amerika-Bandırma deniz taşıması işinin davalı tarafından gerçekleştirildiğini, ancak bir kısım pirinç yükünün taşıma esnasında hasarlandığını ve noksan teslim edildiğini ileri sürerek, davacı Akel Tekstil San. ve Tic.A.Ş.nin 917 ton pirinç yükü ile Üniyetiş şirketine ait 306 ton hasarlı ve noksan pirinç bedeli karşılığı olmak üzere (334.705) USD.nin faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı Akel Tekstil San. ve Tic. A.Ş.ne, (111.690) USD. nın faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı Üniyetiş Gıda San. ve Tic. A.Ş.ne ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkiline bağlı M/V Anna L gemisinin Amerika'nın Sacramento limanından yüklemiş olduğu 15.000 m/t pirinç yükünü dökme halinde taşıdığını, davacıların geminin 4 nolu ambarında bulunan malda hasar bulunduğunu ileri sürerek, mal almaktan kaçındıklarını, oysa, yük üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemelerinin henüz tahliye tamamlanmadan ve herhangi bir laboratuar incelemesi yapılmaksızın yükün sadece zahiri durumuna bakılarak hatalı olarak yapıldığını, genel taşıma kurallarına göre taşıma sırasında özel ihtimam gerektiren yükler için gönderenin taşıyana sarih talimat vermesi gerektiğini, iddia edilen noksanlığın dökme yükün cins ve miktarına göre mutad bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davacı yanında asli müdahale talebinde bulunan, AGF Garanti Sigorta A.Ş. vekili, davaya konu pirinç emtiasının Akel Tekstil ve Tic.A.Ş.ne ait 4.500 tonluk bölümünün, müşterek sigortacılar Commercial Union Sigorta A.Ş. ile İsviçre Sigorta ve Üniyetiş Gıda San. ve Tic.A.Ş.ne ait 3.000 tonluk bölümünün ise Halk Sigorta A.Ş. ve Commercial Union Sigorta A.Ş. ile birlikte müvekkilince sigortalandığını, müvekkili şirketin yapmış bulunduğu sigortalar gereğince Akel Tekstil San. ve Tic.A:Ş.ne (1.359.526.288.-) TL ve Üniyetiş A.Ş.ne (776.864.451.-) TL ödediğini ileri sürerek, anılan miktarların kendi adlarına tahsili için davacılar yanında davaya katılma talebinde bulunmuştur.
Davacı İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, sigortalısı Akel Tekstil San. ve Tic. A.Ş.ne ödenen (1.165.306.880.-) TL. nın reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı yanında asli müdahale talebinde bulunan Commercial Union Sigorta A.Ş. vekili, müvekkili şirketin yapmış olduğu sigortalar gereğince Akel Tekstil San. ve Tic. A.Ş.ne ödediği (1.359.526.100.-) TL ile Üniyetiş A.Ş.ne ödediği (906.391.800.-) TL. nın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Halk Sigorta T.A.Ş. vekili, davacı Üniyetiş A.Ş.nin dava konusu taşımayla ilgili olarak müvekkili şirketten aldığı (23.352, 81) USD tutarındaki kısmını tüm hak ve vecibeleri ile birlikte müvekkil şirkete temlik ettiğini belirterek, sözkonusu temlikname uyarınca, davacı ile ihtiyari dava arkadaşı olarak davaya katılmalarına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına nazaran, davacıların gümrük ve fon masrafları, nakliye bedeli ve iskele masraflarını dava dilekçesinde talep etmedikleri, yapılan hesaplamalara göre davacı emtia sahibi Akel A.Ş.nin taşıyandan 96.411 USD ile 167.585.622.-TL talep etme hakkı bulunmasına karşın bu alacağını sigortacılardan tahsil ettiği, davacı Üniyetiş A.Ş. tarafından taşıyandan 64.860 USD ve 112.013.046.-TL talep edilebilirse de, bu davacının da alacağını sigortacılarından tahsil ettiği, katılan sigortacıların her iki davacıya ödemiş oldukları tazminatlara dayanarak talep edebilecekleri tazminat tutarlarının AGF Sigorta A.Ş. için (867.484.957.-) TL, Commercial Union Sigorta A.Ş. için (920.059.803.-) TL olacağı, Halk Sigorta A.Ş.nin sadece davacılar yanında fer'i şekilde müdahalede bulunduğu bu nedenle hakkında karar oluşturulamayacağı gerekçeleriyle, davacıların alacaklarını sigorta şirketlerinden almış olmaları nedeniyle davalarının reddine, asli müdahil AGF Sigorta A.Ş.nin (867.484.957.-) TL ve Commercial Union Sigorta A.Ş.nin (920.059.803.-) TL alacağının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Halk Sigorta A.Ş.nin asli müdahale istemi hakkında bir karar verilmediği ve harcı da yatırmadığı anlaşıldığından, bu itibarla hakkında bir karar oluşturulmasına yer olmadığına, İsviçre Sigorta A.Ş. vekilince dava takip edilmediğinden, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Karar, davacılar vekili ile Halk Sigorta A.Ş. (Yapı Kredi Sigorta A.Ş.) vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve davacılar vekilinin gümrük, fon bedeli, nakliye masrafı ve işleme masraflarını dava dilekçesiyle talep etmediği hususunun, 03.12.1997 hakim havaleli dilekçesi kapsamı ile anlaşılmasına, öte yandan davacı vekilinin 11.06.1999 tarihli dilekçesiyle, sigorta şirketlerince yapılan ödemeler düşüldükten sonra bakiye 148.238,98 USD zararlarının kaldığının belirtilmesine, bu zarar miktarı içerisinde yukarıda da belirtildiği üzere dava konusu yapılmayan ve toplam 171.125,26 USD olduğu iddia edilen masraf kalemlerinin de bulunmasına, bu durumda davacının işbu dava ile talep edebileceği bir alacaktan söz etme imkanın da bulunmamasına göre davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Halk Sigorta A.Ş. vekilinin temyizine geline; adı geçen şirketin, davadan sonra 19.06.1995 tarihli temlikname uyarınca dava konusu edilen müddeabihin 23.252,81 USD karşılığı, 850.285.796.-TL. lık bölümünü davacılardan Üniyetiş firmasından temlik almış olması karşısında, Halk Sigorta A.Ş.nin HUMK. nun 186 vd. maddeleri ve Yargıtay uygulaması uyarınca temlik alan sıfatıyla hareket ettiği davada kendisinden yeniden harç tahsiline gerek olmamakla, temlik aldığı kısımla sınırlı olarak, davacı sıfatıyla hakkında bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, talebinin müdahale dilekçesi gibi değerlendirilmesi suretiyle, yazılı şekilde hakkında hüküm oluşturulmasına yer olmadığına şeklinde karar tesisi hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle, Halk Sigorta A.Ş. (Yapı Kredi Sigorta A.Ş.) yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle Halk Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın Halk Sigorta A.Ş. yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2.920.000.-lira temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davaya katılan Halk Sigorta A.Ş.'ne iadesine, 07.04.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy