(818 S. K. m. 20, 21) (4389 S. K. m. 10, 14)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.12.2002 tarih ve 2001/211 - 2002/508 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı ve muk. davacı banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bankanın Karşıyaka Şubesinde hesap açıp, müşterisi olduğunu, Bankalar Kanunu'nun 10 ncu maddesine aykırı olarak birikmiş faiz alacağından kesinti yaparak ödemede bulunmadığını iddia ederek, 2.322.358.477 TL alacağın tahsiline talep ve dava etmiştir.
Davalı İktisat (Bayındırbank) A.Ş. vekili, davacının müşterileri olduğunu, gecelik (O/N) işlemleri yaptığını, fahiş faiz oranları uygulandığını, fahiş kısmının BK'nun 21 ve 20 nci maddeleri hükümleri karşısında batıl olduğunu, geçersizlik nedeniyle ödeme yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı TMSF vekili, yetki ve görev itirazında bulunarak, kendilerine husumet düşmeyeceğini, haksız davanın reddi gerektiğini bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporun göre, TMSF'nun ayrı tüzel kişiliği bulunduğu, bu davalıya husumet düşmeyeceği, faiz anlaşmasının serbestçe yapıldığı, davalı bankanın mali yönü ve tacir olması nedeniyle gabin koşullarının oluşmadığı ve sözleşmede ahlaka aykırı bir yön de bulunmadığı gerekçesiyle, davanın TMSF yönünden reddine, diğer davalılar bakımından kabulüne, 2.322.358.477 TL.nin tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, İktisat Bankası T.A.Ş. (Bayındırbank) vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davalı Banka tarafından ödenmeyen mevduat faizi alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davalı Banka vekili cevabında,açıkça ekonomik kriz nedeniyle Bankanın müzayaka halinde bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin gabin, ahlaka ve hukuka aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürmüştür. Ancak, müzayaka halinin bulunup bulunmadığı bakımından banka kayıtları üzerinde yeterli bir inceleme yapılmadığı gibi, mahkemece de bu konuda gerekçeli kararda yeterli bir değerlendirme yapılmamıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi,cevap layihasında davalı Bankanın müzayaka halinde bulunduğu açıkça ileri sürüldüğü gibi, davacı tarafa sözleşmede öngörülen faiz miktarının aşırı görülen kısmının ödenmemesi, davalı Bankanın dönme iradesini gösterir.
Bu nedenle BK.nun 21. maddesi hükmü uyarınca mahkemece, tahakkuk ettirilen (Over Night) faiz oranlarının öncelikle uyuşmazlık konusu dönemlerde daha sonra Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilen bankalar dışındaki banka ve aracı kurumların bildirdiği repo, ters repo ve O/N faizlerinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda araştırılarak aşırı olup olmadığı, diğer bir deyişle, sözleşmede edimler arasında açık bir dengesizlik (objektif unsur) olup olmadığı, şayet bir nispetsizlik var ise, bunun bankanın o tarihlerde içerisinde bulunduğu koşullara göre, müzayakadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda (subjektif unsur), banka kayıtları üzerinde ekonomist, bankacı ve borçlar hukuku sahalarında uzman öğretim üyelerinden oluşacak yeni bir bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi yerinde bulunmadığından, davalı Banka vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına, karar vermek gerekmiştir.
2- Ayrıca, davalı Banka 4389 Sayılı Bankalar Kanunu'nun 14-5-c maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde,davalı bankanın yargılama harcından sorumlu tutulması da doğru görülmemiş,hükmün bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, davalı taraf Hazine olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 09.10.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy