11. Hukuk Dairesi 2004/11381 E., 2005/10271 K.
CEZA ZAMANAŞIMI ZAMAMANAŞIMI DEF'İ 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 10 ]"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.02.2003 tarih ve 1996-966-2003/155 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar E...., İ.... ve S... vekillerince istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.10.2005 gününde davalı ve birleşen davanında davalısı E.... ve avukatı Gülay, İ.... ile avukatı A.... ve S... ile avukatları F.... ve D.... gelip, davacı avukatı ve diğer davalılar tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davalılar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili banka ile dava dışı F…
… firması arasında kredi kartı uygulaması için 28.04.1993 tarihinde Lisans, Servis ve Bakım Sözleşmeleri imzalandığını, bu tarihte davalılardan S…
…'in Genel Müdür Yardımcısı, E.... 'in Otomasyon Daire Başkanı, Ş....'in Bireysel Bankacılık Hizmetleri Daire Başkanı, İ....'ın Sistem Geliştirme Daire Başkanı olarak görev yaptığını, anahtar teslimi olarak satın alınmasına karar verilen projenin sonuçlandırılmadığını ve tamamen devre dışı kaldığını, davalıların ihale ve sözleşmenin imzalanması aşamalarındaki haksız ve kusurlu işlemleri nedeniyle, bankanın zarara uğratıldığını ileri sürerek, asıl davada oluşan banka zararının tespiti ile şimdilik 23.000 USD'nın faiziyle birlikte ilk üç davalıdan müştereken ve müteselsilen; birleşen davada, 2.282.022 USD'lık banka zararının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla %45'nin S..., %25'nin İ...., %70'nin E...., %10'nun Ş....'den zararın oluştuğu tarihten itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Ş.... , ihale aşamalarında herhangi bir usulsüzlük ve banka menfaatlerine aykırı herhangi bir işlemi olmadığını, sözleşmenin imzalanması ve sonraki aşamalarda da bir görevi olmadığından sorumluluğu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalılar E.... ve İ.... vekili, müvekkillerine yönetilen tazminat istemine dayanak sözleşme ve ihale komisyonu kararlarının 10.02.1993-08.11.1994 dönemi olup, BK.'nun 10.maddesinde yazılı bir yıllık zamanaşımı süresinin 08.11.1995 tarihinde dolduğunu, 30.06.1995 tarihli idari soruşturma rapor tarihi esas alındığında dahi 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, davanın öncelikle F…
…'ye yöneltilmesi gerektiğini, ürün seçiminde müvekkillerinin bir kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı S... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin 21.12.1993 tarihinde görevden ayrıldığını, müvekkilinin teknik eleman olmayıp kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, her ne kadar davalılar zamanaşımı def'inde bulunmuş iseler de, zarar görenin idare olması, onay tarihinin 14.09.1995 olup davanın 16.09.1996 tarihinde ve süresinde açıldığı, davalılar hakkında açılan ceza davasının ceza zamanaşımının dolması nedeniyle ortadan kaldırıldığı, tespit raporlarına göre olayda davalıların kusurlu oldukları, zararın tam olarak saptanamaması nedeniyle BK.'nun 43-44.maddeleri gereğince davalıların kusurlarına düşen zarar miktarlarından sorumlu oldukları kısım için ½ oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine; birleşen davanın kısmen kabulü ile 48.114.322.999.-TL'nın davalı S...'den, 26.730.179.444.-TL'nın davalı İ....'dan, 10.692.071.777.-TL'nın davalı Ş....'den, 21.384.143.555.-TL'nın davalı E....'den 16.10.1996 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalılar E...., İ.... ve S... vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Davalılardan S..., davacı bankanın yönetim kurulu üyesi ve genel müdür yardımcısı, diğer davalılar E....'in Otomasyon Daire Başkanı, İ....'ın Sistem Geliştirme Daire Başkanı, Ş....'in Bireysel Bankacılık Hizmetleri Daire Başkanı olarak görev yaptıkları dönemde, Kredi Kartları Projesi ile ilgili açılan ihalede kusurlu davrandıkları, dava dışı F…
… Firması ile yapılan sözleşme sonrasında, iki yılı aşmasına rağmen projenin sonuçlandırılamadığı, dava dışı bir başka firma ile yeniden sözleşme imzalanmak durumunda kalındığı, ilk sözleşmenin imzalanmasında davalıların kusurlu davrandığı iddia edilerek, davacı bankanın uğradığı zararın tazmini istenilmiştir.
Davacı banka, tüzel kişi olan anonim şirkettir. Bankanın sorumluları hakkında açılan davada zamanaşımı, zarar verici olduğu iddia edilen eylemin yetkili organ tarafından öğrenilmesi tarihinden itibaren başlar. Dava konusu olayda da, davalı S... hakkındaki 06.01.1997 tarihli disiplin kurulu kararı, banka yönetim kurulunca 07.01.1997 tarihinde onaylanmıştır. Diğer davalılar hakkındaki "dava açılması" yönündeki yönetim kurulu kararı ise 14.09.1995 tarihlidir. 07.01.1997 tarihli yönetim kurulu kararında S... dışındaki diğer davalılar hakkında da yeniden değerlendirme yapılmıştır. Mahkemece, davalılar aleyhinde açılan asıl ve birleşen davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığının, bu tarihler esas alınarak belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle zamanaşımı def'inin reddedilmesi doğru değildir.
2- Öte yandan; Kredi Kartları Projesi nedeniyle verilen teklifleri değerlendirmek üzere davalılar E...., Ş.... ve İ....'dan oluşan bir teknik komite; teklifleri gerek otomasyon ve gerekse kredi kartı uygulamaları açısından incelemek üzere de, dava dışı beş kişiden oluşan teknik alt komite oluşturulmuştur. Dava konusu hizmetin, ihaleye katılan ve teklif veren dava dışı D…
… Firmasından satın alınmasına dair yönetim kurulunun 07.12.1992 tarihli kararından sonra, Teknik Komitenin 04.02.1993 tarihli raporu ile "D…
… Firması paketinin, bankanın isteklerini karşılamadığı, firmanın verdiği referansların incelenmesi sonucu, bu paketin başka bankalarda uygulanmadığının tespit edildiği, D…
… Firması yazılımının uygun olmadığı" gerekçesiyle F…
… ve H…
… Firmaları ile görüşülmesine karar verilmiştir. 10.02.1993 tarihinde İhale Komisyonu, FBS Firması ile sözleşme yapılmasına karar vermiş, karar, 17.02.1993 tarih ve 4-135 sayılı yönetim kurulu kararı ile onaylanmıştır. F…
… Firması ile Nisan 1993 tarihinde yapılan sözleşme sonrasında, projenin altı ay içinde bitirilemediği ve zaman içerisinde bir kısım davalıların görevlerinde ayrıldıkları dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalardan sonra, Kredi Kartları Projesinin gerçekleştirilmesi yönünde karar alan makamın ve proje ile ilgili işlemleri yürütecek kişilerin tayin ve tespit usulü de dahil, ihale ile ilgili tüm belgeler getirtilerek, işin dava dışı F…
… Firmasına ihale edilmesinde teknik boyutta davalılar E...., Ş.... ve İ....'ın kusurlu olup olmadıkları; yönetim kurulu üyesi olan davalı S...'nin de basiretli bir yönetici gibi yapması gereken işlemlerin neler olduğu ve bunları adı geçen davalı tarafından yerine getirilip getirilmediği; ihale işlemine davalıların hangi aşamada katıldıkları ve hangi aşamada ayrıldıkları; dava konusu sözleşmenin yürütülmesi sırasında hangi davalıların görevinden ayrıldığı ve bu tarihten sonra bankanın zararında bir artış olup olmadığı ve bu zarardan görevden ayrılan davalıların sorumlu olup olmayacağı yönünde, aralarında bilgisayar yazılım projesi ile ilgili teknik bilgi sahibi olan bir kişinin de bulunduğu uzman kişilerden oluşan heyetten bilirkişi raporu alınması gerekirken, yalnızca davacı bankanın teftiş kurulu raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar E...., İ.... ve S... yararına (BOZULMASINA), takdir edilen 400.-YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalılar E...., İ.... ve S...'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 25.10.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.