(1163 S. K. m. 17/1)
Dava: Taraflar arasında görülen davada S. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 08.07.2004 tarih ve 2003/7-2004/182 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi D. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatiften 03.05.2001 tarihli noter ihtarnamesi ile çıktığını, çıkma iradesinin bildiriminden sonra ilk genel kurulun 17.03.2002 tarihinde yapıldığını müvekkiline isabet eden taşınmazın rayiç değerinin 32.500.000.000.-TL olduğunu, kendisine hiçbir ödemede bulunulmadığını ileri sürerek şimdilik 1.000.000.000.-TL zarar bedelinin ayrılma tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, üyelik aidatlarını ödememesi nedeniyle ihraç edilen davacının, noter kanalıyla üyelikten çıkma kararını ihtar ettirdiğini, birikmiş aidat miktarının iade edilebileceğini, bu miktarın genel kurulca 3 yıl için geciktirebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre üyelikten ayrılan davacıya 30.04.2003 tarihine kadar ödeme yapılacağının genel kurulca kararlaştırılmasına rağmen, davacının bu tarihten önce dava açtığı, kooperatifin ödemeleri 3 yılı aşmamak üzere geciktirebileceği dava sırasında davalı kooperatifin ödemenin tamamını yaptığı gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalı kooperatif üyeliğinden istifa eden davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı, kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, kendisine isabet eden bağımsız bölümün rayiç değerinin 32.500.000.000.- TL olduğunu belirterek aylık ve peşin ödemeleri nedeniyle kooperatife yaptığı katkının değerlendirilerek bu bedelin ödenmesini istemiştir. Kooperatif üyeliğinden ayrılan ortak, yıl sonu bilançosuna göre payına düşen miktarı alabilecektir. Davalı, 03.05.2001 tarihinde davalı kooperatiften istifa etmiş olup, 2001 yılı genel kurulu 17.03.2002 tarihinde yapılmıştır. Davalı kooperatif tarafından 8.000.000.000.-TL geri ödeme 21.05.2003 tarihinde gerçekleşmiştir. Mahkemece, kooperatif genel kurulunda 30.04.2003 tarihinde ödemenin kararlaştırıldığı, bu tarihte muaccel hale gelen geri ödemenin tamamının yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 'nun 17/1. maddesi ile ana sözleşme 15.maddeye göre devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur. Bir başka deyişle, kooperatiften ayrılan üyenin alacağı hesaplanırken, öncelikle ayrıldığı yıl bilançosuna göre payına düşen miktar belirlenip bu miktardan genel giderler düşülerek kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getiren bir ortağın alması gereken ayrılma payı bulunacaktır. O halde mahkemece anılan düzenlemeler dikkate alınarak gerektiğinde ek rapor alınmak suretiyle, ayrılan ortağın ayrılma payı ile muaccel olduğu tarih tespit edilerek sonucuna göre karar verilmek gerekirken yazılı olduğu şekilde kooperatif tarafından belirlenen ödeme tarihi olan 30.04.2003 tarihinden itibaren alacağın muaccel olacağı düşünülerek karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy