(1163 S. K. m. 23) (2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.09.2004 tarih ve 2003/430-2004/416 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili kooperatifin üyesi olan davalının davacı aleyhine 5.280.000.000-TL. aidat alacağına ilişkin takip başlattığını, ödeme emrine süresi içerinde itiraz edilemediğinden takibin kesinleştiğini, oysa, davalının 02.04.2002 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, toplam ödemesinin 6.330.620.000-TL.,gecikme cezasının 4.409.712.000-TL., genel gider payının ise, 653.958.083-TL.olup, davalının bakiye alacağının 1.266.949.917-TL. olduğunu ileri sürerek, takip tarihi itibariyle müvekkilinin, muaccel hale gelmiş 5.280.000.000-TL. borcunun bulunmadığının ve 02.04.2005 tarihinde sonra muaccel olmak koşulu ile 1.266.949.917-TL borcunun bulunduğunun tespitini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile de 02.04.2005 tarihinden sonra muaccel olmak koşulu ile 224.949.917-TL borçlu bulunduğunun tespitini istemiştir.
Davalı vekili, genel gidere ilişkin istemi kabul ettiklerini, ancak gecikme cezasına ilişkin istemi ise kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı üyenin toplam 5.321.620.000-TL. ödediği, 4.044.840.000-TL. gecikme tazminatı ile 653.000.000-TL. genel gider borcu düşüldükten sonra 623.780.000-TL. alacağı kaldığı gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile davacı borçlunun takip dosyasındaki 5.280.000.000-TL. nin 4.656.222.000-TL.'ndan davacı-borçlunun borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dava, davalının ortağı bulunduğu davacı kooperatif aleyhine çıkma payının tahsiline ilişkin başlatıp kesinleştirdiği icra takibi üzerine açılmış bulunan menfi tespit istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, istifa eden davalı üyenin, istifa tarihine kadar genel kurul kararları uyarınca belirlenen gecikme faizinden sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.
Somut olayda, davacı vekili, müvekkili kooperatifin üyesi olan davalının, davacı aleyhine 5.280.000.000-TL. aidat alacağına ilişkin takip başlattığını,ödeme emrine süresi içerinde itiraz edilemediğinden takibin kesinleştiğini, davalının 02.04.2002 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, ıslah dilekçesi ile davalının toplam ödemesinin 5.288.620.000-TL., gecikme cezasının 4.409.712.000-TL., genel gider payının ise, 653.958.083-TL. olduğunu ileri sürmüş, davalı vekili, genel gidere ilişkin istemi kabul ettiklerini, ancak gecikme cezasına ilişkin istemi ise kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiş, mahkemece, davacı kooperatifin ödenmeyen aidatları için istifa tarihine kadar gecikme zammı talebinin yerinde olduğuna ilişkin bilirkişi raporu benimsenip hükme dayanak yapılmak suretiyle yazılı biçimde karar verilmiştir. Oysa, işbu davada istifa eden davalı üyeden istifa tarihine kadar davacı kooperatifin aidat istemesinde hukuki menfaatinin bulunmadığı düşünüldüğünde, ortaklık ilişkisi sona eren davalının ödenmeyen aidatlara ilişkin gecikme faizinden sorumlu tutulamayacağı kuşkusuz olup, aksi düşüncenin 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. madde hükmü ile izahı dahi isabetli değildir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, istifa eden davalı üyenin istifa tarihine kadar genel kurul kararları uyarınca belirlenen gecikme faizinden sorumlu tutulamayacağı gözetilip sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy