(818 S. K. m. 83, 260)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 24.10.2003 tarih ve 2001/1222-2003/1102 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ata Durak tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasındaki 31.12.1996 tarihli sözleşme ile davalı tarafın işletmesinde LPG sistemi kurulması ve gaz satışı konusunda anlaşıldığını, davalı tarafın sözleşme gereği müvekkilden gaz alımı yapmayıp kira bedeli ödemediğini ileri sürerek, sözleşmenin feshini, davalı işletmesinde kurulan sistemin sökülerek müvekkiline teslimini, her türlü söküm masraflarının ve söküm sırasında icra dairesinin belirleyeceği ikinci kez kullanma imkanı olmayan malzeme değerinin karşı taraftan tahsilini, şimdilik ( 17.100 ) Alman Markı kira bedelinin dava tarihinden itibaren sözleşme faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Raşit B vekili, LPG fiyatlarındaki artışlar nedeniyle 3 ay kadar gaz alındığını, sistemin davacı tarafından sökülmesini istediklerini savunmuştur.
Diğer davalı, duruşmalara katılmamış ve savunmada bulunmamıştır.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı Semen B hakkındaki davanın takip edilmediği, 31.12.1996 tarihli sözleşme uyarınca diğer davalı işletmesinde kurulan sistemin bir süre kullanıldıktan sonra atıl vaziyette bırakıldığı, sözleşmede kira bedelinin döviz cinsinden belirlenmesine rağmen davalının ödemelerini TL. üzerinden yaptığı, 30.11.1999 tarihli mutabakatında TL. üzerinden düzenlendiği gerekçesiyle, davalı Semen için anılan dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, sözleşmenin feshine, dava konusu sistemin sökülerek davacıya iadesine, ( 3.802.685.346 ) TL.nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı Raşit B'ndan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre ve ikinci kez kullanma imkanı olmayan malzeme bedelinin tahsiline ilişkin talep hakkında miktar olarak istemde bulunulmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapması dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Ancak dava, sözleşmenin feshi ve kira alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan 31.12.1996 başlangıç tarihli sözleşme uyarınca, davacı tarafından kurulan LPG sistemi için KDV hariç aylık ( 300 ) Alman Markı kira bedeli ödenecek, kira ödemeleri, ödemenin yapılacağı gündeki TCMB döviz satış kuru esas alınıp nakit olarak yapılacak, gecikme halinde İ Bankası yıllık kredi faizleri nispetinde vade farkı uygulanacaktır. Davacı da, sözleşmenin bu açık hükümlerine dayalı olarak döviz üzerinden talepte bulunmuştur. Mahkemece her ne kadar, davalı ödemelerinin ve 30.11.1999 tarihli mutabakatın TL. üzerinden yapılması nedeniyle ancak TL. üzerinden talepte bulunulabileceği kabul edilmiş ise de, davalı Raşit vekili dahi ek bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, kira bedelinin sözleşmede döviz olarak belirlendiğini, davacının da bu şekilde istemde bulunduğunu, bu durumda müvekkilinin kira ödemelerinin, o tarihteki kur üzerinden dövize çevrilerek hesaplanması gerektiğini bildirmiştir. Ayrıca mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, her ayın kirası o ayın sonu itibariyle TL.na çevrilip faiz uygulanmadan bu meblağların toplanması suretiyle, sözleşme hükümlerine aykırı bir sonuca varmış bulunmaktadır.
Bu durum karşısında mahkemece, davacının döviz üzerinden kira bedeli talep edebileceğinin kabul edilmesi, davalının ödemelerinin dahi o tarihteki kur oranları esas alınarak kira borcundan düşülmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olamamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy