(Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlandırılması Hakkında 1976 Tarihli Milletlerarası Sözleşme m. 1, 2) (6762 S. K m. 1063, 1235, 1236) (2675 S. K. m. 22, 23) (1086 S. K. m. 9, 10)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 19.03.2003 tarih ve 2001/338-2003/150 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı V De Tanya Gemisi Donatanı Company M De Jestion Tania SA ve Gemi İşletme Müteahhidi C...-C... French Line vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.11.2004 günde davalılardan V De Tanya Gemisi Donatanı Company M De Jestion Tania SA. avukatı Sevilay K. ile davacı avukatı Zeliha Ö. gelip, diğer davalı vekili tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın konteyner ile Çin'den, Türkiye'ye V De Tanya isimli gemi ile taşınması sırasında denize düşürülmek suretiyle zayi edildiğini, mevcut ekspertiz raporu uyarınca sigorta hasar tazminatının müvekkilince sigortalısına ödendiğini, davalı K. Trans Uluslararası Nak.A.Ş.nin navlun sözleşmesinin akdine ve taşıma işine aracılık eden, navlunu tahsil eden olarak, diğer davalının taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik 40.558.097.580.-TL.nın 20.11.2000 günlü ödeme tarihinden itibaren avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, TTK.nun 1235 ve 1236 ncı maddeleri uyarınca V De Tanya isimli gemi üzerinde doğan gemi alacaklısı hakkı tanınmasına ve gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı V De Tanya gemisi donatanına izafeten Ş. Ekspres Vapur Acentesi A.Ş. vekili, konşimento hükmüne göre, Marsilya Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, kargonun fırtına sebebiyle denize düştüğünü, force majör bir durumun söz konusu olduğunu savunarak, yetki ve esas yönden davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, Marsilya Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, olay, Büyük Okyanus'ta meydana gelmiş olsa dahi, yabancı bir mahkemeyi yetkili kılan yetki sözleşmesinin kanunen genel ve özel yetkili olan Türk Mahkemeleri'nin uluslararası yetkisini kaldırmayacağı, Türkiye'nin Londra Konvansiyonu'na akit ülke durumuna gelmediği, işbu davanın da MÖHUK. nun 22, 23 ve HUMK. nun 9 ve 10 ncu maddeleri gereğince ifa yeri olan yetkili Türk Mahkemelerinde açıldığı, V De Tanya gemisinin maruz kaldığı tropikal fırtınanın olağanüstü kuvvette olmasına karşın, beklenmedik, önceden öngörülemeyecek nitelikte bir deniz tehlikesi olmadığı gibi, olay, bölge itibariyle bu türden olağanüstü bir doğa olayı için önceden tahmin edilebilen ve yolculuğun şartları içinde maruz kalınabilecek, beklenebilen bir mevsimsel ve yöresel meteorolojik olay olduğu, bu bakımdan olayda davalı taşıyanın TTK.nun 1063/1 nci maddesi bağlamında sorumsuzluğunun sözkonusu olmadığı, diğer davalıya ise husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, 40.558.087.590.-TL.nın 20.11.2000 günlü ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans oranında temerrüt faizi ile birlikte davalı Ville De Tanya gemisi donatanı/işleteni/taşıyanı olan C...-C... French Line'dan tahsiline, TTK.nun 1235/7 ve 1236 ncı maddelerine göre 40.558.087.580.-TL için V De Tanya isimli gemi üzerinde davacı lehine yasal rehin hakkı tanınmasına, diğer davalı hakkındaki davanın ise reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı V De Tanya Gemisi Donatanı Company M De Jestion Tania SA ve Gemi İşletme Müteahhidi C...-C...French Line vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı C A.Ş.nin alıcısı olduğu konşimentoda yetki şartının bulunmadığının anlaşılmasına göre, mümeyyiz davalı vekilinin yetki itirazına yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalı tarafından Çin'den Türkiye'ye gemi ile taşındığı sırada yükün denize düştüğü taraflar arasında tartışmasızdır. Mümeyyiz davalı vekili, dava konusu olayda 28.02.1980 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan, onay belgeleri 10.03.1998 tarihinde Genel Sekreterliğe gönderilen ve 01.07.1998 tarihinde yürürlüğe giren Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlanması Hakkında 1976 Tarihli Milletlerarası Sözleşme (19 Kasım 1976 tarihli Londra Sözleşmesi) hükümlerinin uygulanması gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, bu konuda bir araştırma yapılmadan, adı geçen milletlerarası sözleşmenin Türkiye açısından yürürlüğe girmediği gerekçesiyle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları reddedilmiştir. Mahkemece, Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlanması Hakkında 1976 Tarihli Milletlerarası Sözleşme (19 Kasım 1976 tarihli Londra Sözleşmesi)nin Türkiye açısından yürürlüğe girip girmediğinin T.C.Adalet Bakanlığı aracılığı ile tartışılması ve yürürlüğe girmiş ise, dava konusu uyuşmazlığa uygulanıp uygulanmayacağının araştırılması gerekirken, bu konuda bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin yetki yönündeki temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı V De Tanya gemisi donatanı Company M De Jestion SA ve gemi işletme müteahhidi C...-C... French Line yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 375.000.000.-TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalı V De Tanya gemisi donatanı Company M De Jestion SA ve gemi işletme müteahhidi C-C French Line'a verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.11.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy