(CMR. m. 2) (2709 S. K. m. 90) (6762 S. K. m. 781)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.10.2003 tarih ve 2002/1281-2005/1170 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı Umut Taş. Hizm. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Mutlupınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete Taşıma Poliçesi ile sigortalı emtianın davalı Umut Taşıma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'nin taşıma taahhüdü altında, diğer davalı Aras Uluslararası Nak. A.Ş.'nin maliki bulunduğu araç ile İstanbul'dan Aşkabat'a taşınması sırasında sigortalı emtiada hasar meydana geldiğini, tespit edilen 6.253.353.571 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek ödenen tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Umut Taşıma Hiz. Tic. Ltd. Şti. Vekili, davaya konu hasarın müvekkili şirketin taşıma sorumluluğu esnasında olmayıp, İran makamlarınca yapılan yükleme faaliyeti sonucu ve yine İran Gümrüğüne ait forklift aracının kusuru ile oluştuğunu, bu nedenle müvekkili şirketin hasarın oluşumunda hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, hasar bedelinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,davalılar tarafından taşıması yapılan ticari emtianın İran gümrüğünde başka bir kamyona aktarılması sırasında meydana gelen bir kaza sonucu hasarlandığı, taşıyıcı Umut Taşıma Hiz. Ltd. Şti.'nin eşyanın gönderilene teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi sorumlu olduğu,alt taşıyan olan Aras Ulus. Nak. A.Ş.'nin emtiayı İran gümrüğüne kadar hasarsız taşıdığı, bu nedenle gerek haksız fiil, gerekse alt taşıyan sıfatıyla akde aykırılıktan doğan bir sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle, davanın davalı Aras Ulus. Nak. A.Ş. yönünden reddine, davalı Umut Taş. Tic. Ltd. Şti. yönünden ise kısmen kabulü ile 5.684.881.230 TL sının faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline, fazlaya ait talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı Umut Taşıma Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, davacıya sigortalı malların taşınması sırasında meydana gelen hasarlanma nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davacıya sigortalı malların Türkiye'den Türkmenistan'a karayolu ile taşındığı,taşımanın aktarmalı olarak yapıldığı ve taşımaya ilişkin olarak düzenlenen taşıma senetlerinde yapılan taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. CMR Konvansiyonu Türkiye tarafından 30.10.1995 tarihinde kabul edilerek, bu tarihte anılan Konvansiyon yürürlüğe girmiştir. T.C. Anayasası'nın 90 ncı maddesinin son fıkrasında usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Antlaşmaların kanun hükmünde bulunduğunun belirtilmiş olmasına göre, uluslar arası taşımalarda TTK'dan daha sonra yürürlüğe giren ve ülkemiz tarafından onaylanmak suretiyle bir iç hukuk kuralı haline gelen CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu itibarla, davada CMR hükümlerine göre bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, mahkemece TTK'nun taşımaya ilişkin 781 ve devamı maddeleri uyarınca yapılan değerlendirme sonucuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu nedenle, kararın öncelikle uyuşmazlığın çözümüne esas alınan yasal düzenlemenin doğru olarak tayin edilmemiş bulunması yönünden bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre, mümeyyiz davalı vekilinin uyuşmazlığın esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek bulunmamaktadır.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.03.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy