(1163 S. K. m. 17) (1086 S. K. m. 284)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 09.12.2003 tarih ve 2003/1865-2003/1924 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatife aidatları peşin ödeyerek ortak olduğunu, ayrıca, 22.2.1997 tarihinde 195.000.000.TL. alt yapı bedeli ödediğini, buna rağmen kooperatifin müvekkilinin borcu olduğu gerekçesiyle ihraç kararına esas alınacak ihtar çektiğini, icra takibine maruz kalmamak için ihtarda belirtilen miktarın ödendiğini, ileri sürerek, müvekkilinin üyelik hakkının ilave bedel ödemeden borçsuz olarak kendisine ait olduğunun ve davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine, ödenmek zorunda kalınan 200.000.000.TL.sının yasal faizi ile davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiş, 12.6.2002 tarihli ıslah dilekçesi ile ihraç kararı kesinleşmiş olmakla, müddeabihi 1.495.000.000.TL. sına çıkartılarak davanın ıslah edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, kooperatif kayıtları incelendiğinde davacının hiç ödeme yapmadığının tespit edildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davanın açıldığı Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından müddeabih yönünden görevsizlik kararı verilmiş, Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davacının davalı kooperatife ödediği para miktarı olan 1.350.000.000.TL.sının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava, üyelik hakkının ilave bedel ödemeden borçsuz olarak davacıya ait olduğunun tespiti ile davalı kooperatife borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin iken, yargılama sırasında davacı ortaklıktan ihraç edildiğinden, 12.6.2002 ıslah dilekçesi ile KOOP. K.nu 17. madde gereği ödenen aidatların tahsili istemine dönüştürülmüştür. Mahkemece , davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararı davalı kooperatif vekili temyiz etmemiştir.
Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona eren ortaklar ile hesaplaşma süresi ve yükümlülükler, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17.maddesinde düzenlenmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1.maddesine göre, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Mahkemece, anılan madde hükmüne göre davacının ödemelerinin tespiti yönünde yapılan araştırma yeterli değildir. Zira, davacı 27.2.2003 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davalı kooperatife aidat karşılığı ödediği 4 adet toplam 1.350.000.000.TL. meblağlı senet sunmuş, mahkemece bu senetler yönünden bir inceleme yapılmamıştır. Oysa, senetler kooperatifin lehine düzenlenmiştir. Bu itibarla, mahkemece anılan senetlerin davalı tarafından kooperatife ödenip ödenmediğinin tespiti için bilirkişiden ek rapor alınıp sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- Ayrıca, Davacı vekili dava dilekçesinde istirdat istemine konu miktarın yasal faizi ile tahsilini talep edip, ıslah ile bu miktarı artırmış olduğundan, mahkemece davacının faiz talebi konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 16.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy