(6762 S. K. m. 767) (818 S. K. m. 43, 44)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 9. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 10.03.2004 gün ve 2001/104-2004/49 s. kararın Yargıtayca tetkiki davalı Dadaş Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 1997 yılında Erzurum-Aşkale ilçesinde askerlik yaptığını, izin sonrasında birliğine dönmek için davalı Dadaş Tur. Ltd.Şti'ne ilişkin otobüse bindiğini, aracın kaza geçirmesi sonucu yaralandığını, ameliyat sırasında sinir lezyonu geliştiğini, halen tedavisinin devam ettiğini, iş gücü kaybına uğradığını, manen acılar çektiğini ileri sürerek, 10 Milyar TL maddi ve 1 milyar TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Milli Savunma Bakanlığı vekili, istemin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, davacının tedavi süresince gerekli özeni göstermediğini, taleplerin fahiş bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Dadaş Tur. Ltd. Şti. vekili, trafik kaza raporu ve sağlık kuruluşu belgelerinin gerçeği yansıtmadığını, istemin zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketlerinin ödemelerinin araştırılması gerektiğini bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının izin dönüşü birliğine gitmek üzere davalı Dadaş Tur.Ltd.Şti'ne sair davalı şirket tarafından kiralanan otobüste yolculuk yaptığı sırada meydana gelen kaza sonucu %29.2 oranında meslekte kazanma gücünden kayıp olacak biçimde yaralandığı, ceza davası dikkate alındığında zaman aşımı def'inin yerinde olmadığı, yaralanma sonucu askerliğe elverişsiz hale geldiği, bu kaza ile askerlik yapması arasında illiyet bağı bulunmadığı, davalı bakanlığa husumet düşmeyeceği, davalı finansal kiralama şirketinin uzun süreli olarak aracı kiraya verdiği, işleten sıfatının bulunmadığı, davacının maddi ve manevi zararının doğduğu gerekçesiyle, davalı Milli Savunma Bakanlığı hakkındaki davanın husumet sebebiyle reddine, 10 Milyar TL maddi ve 500 milyon manevi tazminatın davalı Dadaş Tur. Ltd. Şti.'nden tahsiline, sair davalı hakkındaki davanın da reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı Dadaş Tur. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına, uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynaklanmış olmasına, kaza sonrasında yolcu olan davacının cismani zarara uğradığının anlaşılmış bulunmasına, TTK.nun 767/5 inci maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun 10 senelik zamanaşımına tabi olmasına göre, davalı Dadaş Tur.Ltd.Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacının askerlik yaptığı sırada izin dönüşü birliğine katılmak üzere, davalı Dadaş Tur Ltd.Şti'nin işleteni bulunduğu otobüste yolculuk yaptığı, meydana gelen kaza sonrasında yaralandığı, meslekten kazanma gücünü %29.2 oranında kaybettiği, askerliğe elverişsiz hale geldiği dosya kapsamıyla sabittir. Mahkemece, davacının iş gücü kaybı sebebiyle uğradığı zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılarak hüküm kurulmuştur. Ancak, karara esas alınan bilirkişi raporunda davacının kaza geçirdiği günden hemen sonraki tarih esas alınarak sonraki dönem için zarar belirlenmiştir. Ancak, davacının, askerlik dönemi boyunca esasen bir gelir elde edemeyecek olmasına ve bu durumu kaza sebebiyle uğranılan sakatlık sebebiyle fiilen askerlik yapamayacak olmasının değiştiremeyeceği dikkate alınmamıştır. Bu durum karşısında, mahkemece, davacının askerlik dönemi boyunca çalışamayacağı dikkate alınarak tazminat hesabının yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı Dadaş Tur.Ltd.Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy