(6762 S. K. m. 599) (2004 S. K. m. 169/a)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 20.04.2005 tarih ve 2002/725-2005/211 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.01.2007 gününde davacı avukatı İlyas Z. ile davalı avukatı Kemal T. gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe A. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı tarafından keşide edilen toplam 24.000.000.000 TL bedelli 4 adet çekin ciro yolu ile hamili olduğunu, müvekkilince bankaya ibraz edilen çeklerin karşılığının olmadığının çek üzerine şerh edildiğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı itirazı üzerine İcra Tetkik Mercii Hakimliğinin takibin iptali ile %40 tazminatın müvekkilinden tahsiline karar verildiğini, ciro yolu ile hamil olan müvekkilinin çek bedellerinden dolayı davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürerek, toplam 24.000.000.000 TL çek bedeli, 1.200.000.000 TL %5 çek tazminatının 05.04.2002 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsiline, %40'dan az olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline, İcra Tetkik Mercii Hakimliğince müvekkili aleyhine hükmedilen tazminatın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu çeklerin şekil şartına aykırı olarak tek kişinin imzası ile keşide edilen çeklerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığını, çekleri davacıya ciro eden lehdar Lütfi Fitöz aleyhine fazla yapılan ödemelerin istirdadı istemi ile açılan davanın işbu dava ile birleştirilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın işbu dava ile birleştirilmesi davalı tarafından savunulmuş ise de, o davanın yüklenici aleyhine açılan dava olup birleştirme koşullarının bulunmadığı, daha önceden de tek imza ile keşide edilen çeklerin ödenip kooperatif kayıtlarına işlendiği, bu tarih göz önünde bulundurulduğunda dava konusu çekler ile diğer bir kısım çeklerin keşide tarihinden önce o dönemin kooperatif başkanı olan M. Levent Keçeciler tarafından düzenlendiğinin kabulü gerektiği, çeklerin çift imza ile düzenlenmesi gerekirken tek imza ile düzenlenmesine karşın bu işlemin kooperatifçe benimsenip kooperatif kayıtlarına yansıtıldığından, davalı kooperatifin çeklerden sorumlu olacağı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 25.200 YTL.nın 05.04.2002 ibraz tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, İİK.nun 169/a-5 maddesi gereğince İcra Tetkik Mercii'nin vermiş olduğu %40 tazminatın kaldırılmasına, şartları oluşmadığından %40 inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalı vekilinin temyizine gelince; Dava, davalı kooperatif yetkilisinin tek imza ile keşide ettiği çeklerin ciro yolu ile hamili olan davacının süresinde bankaya ibraz ettiği ve karşılığı bulunmayan çeklerin bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu çeklerin, müvekkili kooperatifin müteahhidi olan Lütfi Fitöz İnş.Ltd.Şti.nin ortağı olan dava dışı Lütfi Fitöz tarafından davacıya ciro edildiğini, müteahhit şirkete yapılan fazla ödemelerin istirdadı istemi ile Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesinde 2002/641 Esas numarası ile dava açtıklarını belirterek, iş bu davanın o dava ile birleştirilmesini istemiştir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 599. maddesinde belirtildiği gibi, kambiyo senedinden dolayı kendisine müracaat olunan kimse, keşideci veya önceki hamillerden biri ile kendi arasında doğrudan doğruya mevcut münasebetlere dayanan def'ileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez. Meğer ki, hamil senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Hamilin kötü niyetli olduğu iddiasının umumi mahkemelerde menfi tespit davası şeklinde ileri sürmesi gerekir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, çeklerin keşidecisi konumunda olan davalı kooperatif tarafından, çeklerin hamili olan davacı Hüseyin Ersin G. aleyhinde açılmış bir menfi tespit davası bulunmamaktadır. Ancak, çekleri davacıya ciro eden Lütfi F.'ün ortağı olduğu ileri sürülen kooperatifin müteahhidi Lütfi Fitöz İnş. Ltd Şti aleyhinde fazla ödenen bedelin istirdadı istemi ile Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2002/641 Esas numarası ile açılmış bir dava bulunmaktadır. Mahkemece, kooperatifin müteahhidi aleyhinde açılmış olan dava dosyasındaki deliller ve o davada verilecek kararın işbu davanın sonucunu etkileyip etkilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekirken, davalı vekilinin bu yöndeki savunması üzerinde durulmadan, yüklenici aleyhine açılmış olan davanın işbu dava ile birleştirilmesi koşulları bulunmadığı gerekçesiyle bu konuda bir inceleme yapılmaması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 500.00.-YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.90 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 30.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy