(1163 S. K. m. 19)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Edremit Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 14.10.2005 tarih ve 2002/860 - 2005/431 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Dilek Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, asıl ve birleşen davalarda, müvekkillerinin eşi ve annesi olan arsa sahibi Süheyla S. ile davalı kooperatif arasında 01.06.1995 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hükümlerine göre, kooperatifin davacıların murisine 20 adet tripleks villa ve 6 milyar lira vermeyi taahhüt ettiğini, aslında mal sahibine 25 adet tripleks villa tahsis edilmiş olup bunun 5 adedinin yapılması düşünülen okul inşaatı için müteahhit Kazım P.'a bırakılması nedeniyle sözleşmeye bunun karşılığında 6 milyar lira yazıldığını, böyle bir paranın hiç alınmadığını, bu hususun taraflar arasında müteahhidin de katılımıyla düzenlenen 08.11.1996 tarihli protokolde açıkça belirtildiğini, bürokratik engeller nedeniyle okul yapılamadığından protokolde 5 adet konut karşılığında arsa sahibine nakit olarak 1.200.000.000 TL ödeneceğinin, bakiye 4.800.000.000 TL karşılığında da 4 adet tripleks villa için kooperatif üyeliği verileceğinin ve bu üyeliklerin aidat yükümlülüklerinin müteahhit Kazım P.'a ait olduğunun kararlaştırıldığını, inşaatların zamanında teslim edilmemesi nedeniyle açılan dava üzerine davacıların 6 milyarlık aidat borçlarını ödemedikleri gerekçesiyle üyelikten ihraç edildiklerini, ihraç kararlarının iptali için açılan davada bu hususların değerlendirilmemesi ihtimali bulunduğundan müvekkillerinin davalı kooperatife 6 milyar lira borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, 08.11.1996 tarihli protokolün 5. maddesinde müteahhit Kazım Pulat tarafından arsa sahibine verilen 6 milyar liralık ipotek ile dava konusu dört adet üyeliğin mali yükümlülüklerinin teminat altına alındığını, arsa sahibinin ipotek bedelinin icra yoluyla tahsil ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre, taraflar arasındaki sözleşme ve protokol hükümleri gereğince davacılara verilen kooperatif üyelikleri aidatlarının Kazım P. tarafından ödenmesi gerektiği, davacıların üyelikten ihraç kararlarının mahkemece iptal edildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüyle davacıların davalı kooperatife 6.000 YTL aidat borçlarının bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacı kooperatif üyelerinin toplam 4 üyelik nedeniyle davalı kooperatife 6 milyar lira aidat borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava dışı müteahhit Kazım P.'ın da katılımı ile taraflar arasında düzenlenen 8.11.1996 tarihli protokolde 1.6.1995 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinde belirtilen okul inşaatının gerçekleşmemesi nedeniyle müteahhide bırakılan 5 adet tripleks villa karşılığında arsa sahibi Süheyla Selçuk'a 1.200.000.000 TL nakit ödeneceği, bakiye 4.800.000.000 TL için ise arsa sahibine 4 adet kooperatif üyeliği verileceği, bu üyelik aidatlarının ve tüm mali yükümlülüklerinin oturma belgesi alınıncaya kadar müteahhit Kazım P. tarafından ödeneceği kararlaştırılmış ve protokolün 5. maddesinde Müteahhit Kazım P. tarafından mal sahibi Süheyla Selçuk'a verilen 6.000.000.000 TL'lik ipotek 4 üyeliğin mali yükümlülüğünü yerine getirmek taahhüdü için de geçerlidir. denilmiştir. Davalı kooperatif, protokol gereği arsa sahibine 1.200.000.000 TL nakit ödendiğini, ipotek bedellerini davacıların yakını olan arsa sahibinin icra yoluyla tahsil ettiğini, yargılama sırasında davacı Ülkü A.'nın 5.10.2004 tarihli dilekçesiyle 3479 parsel S-1 Bloktaki üyeliğini Feti I.'a, davacı Mustafa S.'un 14.9.2004 tarihinde 219 ada 1 parsel D-2 deki üyeliğini Nevin Ö.'e devrettiğini, kooperatifin de bu devirleri kabul ettiğini, devralan şahısların aidat borçlarını düzenli olarak ödediklerini savunmuş, bunlara ilişkin belgeler sunmuştur.
Dosyadaki delillerden arsa sahibi lehine, müteahhit Kazım P.'a ait 5355 parsel sayılı taşınmazın 8, 9, 10 nolu bağımsız bölümleri için 8.8.1996 tarihine kadar 2 milyar lira bedelle, aynı parselin 11 ve 12 nolu bağımsız bölümleri için ise taraflarca bildirilince kaldırılmak üzere 4 milyar lira bedelli ipotek tesis edildiği, Burhaniye İcra Müdürlüğü'nün 2002/410 Esas sayılı dosyasında 4 milyar liralık ipoteğin paraya çevrilip 1.4.2004 tarihinde Süheyla S. vekiline ödenerek dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı görülmüştür. Mahkemece davalı kooperatifin bu savunmaları üzerinde durulup, üyelik devirleri, ipotek senetleri ve tahsil edilen miktarları irdelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak sadece protokol hükümleri gereğince davacılara verilen kooperatif üyelikleri aidatlarının müteahhit tarafından ödenmesi gerektiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA; ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.02.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy