(6762 S. K. m. 702, 704)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Göynük Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 12.07.2005 tarih ve 2004/12 - 2005/121 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin satmış olduğu mal karşılığı olarak keşidecisi dava dışı Mehmet Çetinkaya olan 1.980.000.000 TL bedelli çeki alıcıdan aldığını, bu çekin rızası hilafına elinden çıktığını, davalı eline geçtiğini, ticari işlerinde kullandığını, daha sonraki ciroların silinerek tekrar davalıya intikal ettiğini, yasal hamil olmadığını ileri sürerek, anılan çekin iptaline veya istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, çekin müvekkiline alacağı dolayısıyla intikal ettiğini, hamiline nitelikte bulunduğunu, keşidecisi ile ciranta aleyhine icra takibi başlatıldığını, borcun ödenmesini geciktirme amacı güdüldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalının çekin eline geçme nedenini tam olarak açıklayamadığı, ismini bilmediği şahıstan aldığını bildirdiği, ancak aldığı şahsın cirosunun olması gerektiği, bu durumun hayatın olağan akışına uygun bulunmadığı, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından çekin davacı elinden rızası hilafına çıktığı gerekçesiyle, anılan çekin iptaline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çekin rıza hilafına elden çıktığı iddiasına dayalı istirdat veya çekin iptali istemine ilişkindir. TTK. nun 704 üncü maddesi hükmü uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa-ister hamile yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702 nci maddeye göre ispat etsin-çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetli iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. İspat yükü, çeki rıza hilafına elinden çıktığını ileri süren hamile aittir. Bu iddianın samimi ve ciddi kanıtlarla ispat edilmesi gerekmektedir. Somut olayda uyuşmazlığa konu çekin hamiline yazılı olduğu hususu çekişmesizdir. Davacı vekili, müvekkilinin bu çeke ticari işlemi dolayısıyla hamil olduğunu, rızası hilafına elinden çıktığını ve davalı eline geçtiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise, bu çekin alacağı dolayısıyla müvekkiline intikal ettiğini savunmuştur. Hakkında yapılan cezai soruşturmada da bu çeki, hayvan pazarında hayvan alım-satımı yaptığı bir şahıstan aldığını, arkasında Göynük İlçesinde tanınan bir firmanın cirantasının bulunmasına güvendiğini açıklamıştır. Hamiline yazılı bu çekte gerek davacının, gerekse davalının cirosu bulunmamaktadır. Esasen, çek hamiline yazılı olduğundan cironun bulunması da zorunlu değildir. Bu durum karşısında, davacı tarafın, çekin rıza hilafına elden çıktığını, davalının iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu kesin ve inandırıcı şekilde kanıtlayamadığı dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.12.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy