(6762 S. K. m. 787, 808, 809, 814)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Manisa Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.06.2005 tarih ve 2001/374-2005/298 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Abdullah Turgut tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı yükün, Manisa'dan İstanbul'a taşınması hususunda davalılardan nakliye komisyoncusu Tek Nakliyat Ltd. Şti. ile anlaşıldığını, bu davalının diğer davalı Şerifoğulları Gıda Ltd. Şti'nin işleteni, Bünyamin Dursun'un sürücüsü olduğu aracı göndermesi üzerine akü emtiasının yüklendiğini, davalılardan Bünyamin'in kullandığı araçla dava dışı Erdal Karka'nın kullandığı araca arkadan çarpması sonucunda her iki aracın viyadükten aşağı düştüğünü, akü emtiasının tamamen hasarlandığını, 16.905.000.000 TL hasar bedelinin müvekkilince sigortalısına ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Tek Nakliyat Ltd. Şti vekili, taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalılardan Şerifoğulları Gıda Ltd. Şti. ve Bünyamin Dursun vekili, dava dışı Erdal Karka'nın kullandığı aracın arka park lambalarının yanmadığından tüm kusurun bu kişide olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dava dışı Erdal Karka'nın kullandığı aracın viyadükten düşmesi sonucunda sol arka park lambasının koptuğu, sağ arka park lambasının ise kesildiğinin yapılan tespit keşfi ile belirlendiği, 15 metre yüksekten düşen aracın lambalarının kesilmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu ve davalı tarafın dava dışı Erdal Karka'nın aracının park lambalarının yanmadığını ispatlayamadığı, bu durumda, tüm kusurun davalılardan Bünyamin'de olduğu, işleten olarak Şerifoğulları Gıda Ltd. Şti'nin sorumluluğunun bulunduğu, davalılardan Tek Nakliyat Ltd. Şti'nin ise yapılan sözleşme ile araçtaki emtiayı sağlam olarak yerine ulaştırmakla yükümlü olduğu gerekçeleriyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, ayrı ayrı davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, nakliyat sigorta sözleşmesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.
İddiaya, dosya kapsamına ve mahkemenin kabulüne göre, davalılardan Tek Nakliyat Ltd. Şti. taşıma komisyoncusu, diğer davalılar ise, bu davalının temin ettiği alt taşıyıcı ve araç sürücüsü olup, emtia, alıcıya teslim edilmeden meydana gelen trafik kazası sonucunda hasarlanmıştır.
TTK. nun 808 inci maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse taşıma komisyoncusudur. TTK. nun 809 uncu maddesi uyarınca taşıma komisyoncusu tedbirli bir tacir gibi taşıyıcıları seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür. Aksi halde, TTK. nun 814 üncü maddesine göre, eşyayı taşıttığı kimselerin fiil ve kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur. TTK. nun 787/1 inci madde hükmü uyarınca ise, taşınan malın ziya ve hasara uğraması nedeniyle açılacak tazminat davası ya asıl taşıyıcıya veya alt taşıyıcıya karşı açılabilir. Diğer bir deyişle, asıl ve alt taşıyıcıların müteselsil sorumluluğu söz konusu olamaz. Bu durumda, kural olarak mahkemenin davacıya davasını hangi taşıyıcıya hasren takip edeceğinin sorması ve davacının belirttiği taşıyıcıya yönelik devam edip diğer davalı hakkındaki davayı reddetmesi gerekir.
O halde, mahkemece, TTK. nun 787 nci madde hükmü çerçevesinde davanın ele alınması, adı geçen davalılar arasında müteselsil sorumluluğunun bulunmadığı gözetilerek, davacıya tercih hakkının sorulması, ondan sonra davanın esasına girilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönden eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenle, kararın BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenle, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 16.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy