(CMR m. 31) (2675 S. K. m. 33) (1086 S. K. m. 9, 23, 27)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 15.07.2005 tarih ve 2005/123 - 2005/579 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Dilek Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, uluslararası nakliye işleri ile uğraşan müvekkilinin CMR poliçelerini davalı şirket ile akdettiğini, davacının üstlendiği 18 araçlık cips imalatında kullanılacak patates taşıma işi sırasında Bulgaristan-Yunanistan sınırında araçların bekletilmesi nedeniyle 5 araçtaki emtianın bozulduğunu, ancak davalının hasar bedelini ödemediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 36.422,56 Euro karşılığı 62.119 YTL.'nin 28.02.2002 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont oranında faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, taraflar arasındaki CMR Sigorta Sözleşmesi'nin 12. maddesi gereğince yetkili yargı yerinin Almanya olduğunu, taraflar arasındaki yetki sözleşmesi nedeniyle davaya Türkiye'de bakılamayacağını, mahkemece yetki itirazı kabul edilmeyip davanın Türkiye'de görülmesine karar verildiği takdirde HUMK. nun 9. maddesi gereğince davalının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Mahkemesi'nin yetkili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre, davalılardan biri yabancı uyruklu olduğundan yetki itirazının çözümünde 2675 sayılı MÖHUK.'a başvurulması gerektiği, anılan yasanın 33. maddesi gereğince uyuşmazlıkta kamu düzeni ve münhasır yetki söz konusu olmadığı, taraflar arasında düzenlenen konişmentoda Münih Mahkemeleri yetkili gösterildiği için davalının yetki itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davaya bakmak Münih Mahkemelerinin yetkisine girdiğinden dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, CMR Sigorta sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Bir davanın görülmesi sırasında birden fazla mahkemenin yetkili olması durumunda seçim hakkının davacıya ait olduğu tartışma götürmeyecek şekilde açıktır. HUMK. nun 27 nci maddesi gereğince davacı bu hakkını yanlış kullanarak yetkisiz mahkemede dava açtığı takdirde doğal olarak seçim hakkı davalıya geçecektir. Davalı yetki itirazında yalnızca bir mahkemeyi göstererek seçim hakkını kullanabilir. Bu durumda, mahkemece dosyanın yetkili yer mahkemesine gönderilmesi gerekir. Buna karşılık davalı yetki ilk itirazında birden fazla yetkili mahkemeyi gösterdiği takdirde seçim hakkı bu sefer tekrar davacıya ait olacaktır. Bu durumda mahkeme davacıya yetkili mahkemelerden birisi için seçim hakkını kullandırmalıdır.
Somut olayda, taşıma Almanya-Yunanistan arası taşıma için CMR Sigorta Poliçesi düzenlenmiş, CMR Konvansiyonu'nun 31. maddesinde belirtilen yetkili mahkemelerden birinde dava açılmamış, davalı vekili cevap dilekçesinde taraflar arasındaki CMR Sigorta Sözleşmesi'nin 12. maddesi gereğince yetkili yargı yerinin Almanya olduğunu, bu kabul edilmezse HUMK. nun 9. maddesi gereğince davalının ikametgahı olan İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu belirtmiştir. Dava, Mersin'de açılmış, mahkemece konişmentoda belirtilen Münih Mahkemeleri'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Bu durumda yetki itirazında bulunan davalı birden fazla mahkeme göstererek HUMK. nun 23/son maddesine uygun yetki itirazında bulunmamakla seçim hakkını yitirmiş, bu hak davacıya geçmiştir.
Mahkemece, davacıya yetkili mahkemelerden birisini seçme hakkı tanınarak karar verilmesi gerekirken davalının usulsüz yetki itirazı nazara alınarak yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy