(818 S. K. m. 66)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Adana Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10.10.2003 tarih ve 2002/3-2003/944 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 19.04.2005 günde taraf vekilleri duruşmaya gelmediğinden, tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet S. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkili ile davalılar arasında imzalanan 21.01.1992 tarihli protokol uyarınca, davalılardan Ayhan D.'un aracının devrini müvekkiline yapmayı, buna karşılık müvekkilinin de davalı Kooperatifteki hissesini Ayhan D.'a devretmeyi ve Kooperatif hesabına (45.000.000) TL.yi Ayhan D. adına yatırmayı üstlendiklerini, davalı Ayhan tarafından otomobilin müvekkiline teslimi üzerine, protokol gereği Ayhan D.adına kooperatif hesabına (45.000.000) TL. yatırıldığını, ancak, kooperatifin davalı Ayhan'ın edimini yerine getirip, getirmediğine bakmaksızın, onu üyeliğe kabul edip, davacıyı ortaklıktan çıkarttığını, davacı adına ayırdığı daireyi de davalıya tahsis ettiğini, oysa Ayhan D.'un aracın devrini müvekkiline vermediği gibi, onun borcundan ötürü aracın icraen satıldığını ileri sürerek, müvekkilinin kooperatif üyeliğine yeniden kabulü ile paya isabet eden dairenin adına tahsisi, olmadığı takdirde dairenin rayiç değeri olan (15.000.000.000) TL.nin davalılardan faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, 13.03.2003 hakim havaleli ıslah dilekçesi ile müvekkilinin ortaklığının devam ettiğinin tespitine, paya isabet eden dairenin müvekkiline tahsisine, müvekkili yerine alınmış üyelerin, ortaklıklarının geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Ayhan D., davanın zamanaşımına uğradığını, davacının protokol gereği ödemesi gereken parayı eksik ödemesi nedeniyle, kendisinin de yapı devrettiği İ. Halil Peltek'in kooperatife ödediği paraları tarafına rücu ettiği, borca karşılık aracın haczedildiğini, davacının ediminin yerine getirmemesi nedeniyle kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı Kooperatif vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, husumetin halen üye Nevriye G.e tevcihinin gerektiği, davacının Ayhan D. adına para yatırması üzerine Ayhan D.'un üye olarak kabul edildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına nazaran, davacının protokolde kooperatif üyeliği sebebiyle davalı Ayhan'a daire tahsis eden değil, kooperatifin inşaa ettirdiği dairelerde müteahhit sıfatıyla davalı Ayhan'a daire satışı yapan durumunda bulunduğu, protokolün kooperatif üyeliğiyle ve bu üyelik hakkının devriyle bir ilgisinin bulunmadığı, açılan davanın kooperatif yönünden dinlenemeyeceği, protokol gereği davacının daire devrini Ayhan D.'a sağlamış olması nedeniyle, aracın devrinin ifasını isteyebileceği, davanın devri 07.12.1999 tarihli ihtarnameyle talep ettiği ve 7 gün süre verdiği, ihtarnamenin tebliğ tarihi dikkate alındığında Ayhan D.'un 31.12.1999 tarihi itibarıyla temerrüde düştüğü, davacının temerrüt tarihi itibarıyla ifa olunmayan edimden dolayı verdiğini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geriye alabileceği, BK.nun 66. maddesi uyarınca davanın zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, otomobil karşılığında davalı Ayhan'a devredilen kooperatif ortaklık payının aracın devrinin yapılmaması ve icraen satılması nedeniyle, pay devrinin geçersiz olduğu iddiasına dayalı, davacının ortaklığının tespitine, ortaklık payına isabet eden dairenin davacı adına tahsisine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında düzenlenen 21.01.1992 tarihli protokolün, davacının başlangıçta kooperatif ortağı olduğunun anlaşılmasına ve ortaklık ilişkisinin sona erdiğine dair davalı Kooperatifçe bir kanıt getirilememesi karşısında, kooperatif ortaklık payının devrine yönelik olduğunun kabul edilmesinin gerekmesine göre, mahkeme gerekçesi bu noktada isabetsiz ve davalı Kooperatife husumet yöneltilmesinde bir usulsüzlük bulunmamakta ise de, pay devri karşılığı olarak davalı Ayhan tarafından üstlenilen karşı edimin yerine getirilmemiş olmasının pay devrinin geçersizliği sonucunu doğurmasının mümkün bulunmaması karşısında, davalı kooperatif hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş olması sonucu itibarıyla doğru görüldüğü gibi, davalı Ayhan yönünden BK'nun 66. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle reddedilebilmesi için, vukubulan iktisabın, sebepsiz iktisap kuralları dışında, özel bir hukuk kuralına dayanarak iadesinin mümkün bulunmamasının gerekmesine, davacı ile davalı Ayhan arasında karşılıklı edimleri ihtiva eden ortaklık payının devrine yönelik sözleşme bulunması itibariyle, olayda sebepsiz zenginleşme hükümlerinin tatbik yeri olmadığından mahkeme kararında bu yönden dahi isabet bulunmamakta ise de, davacıya ait ortaklık payının devrine yönelik işlemin geçerli olması, davacının pay devri karşılığında kendisine verilmesi üstlenilen araç bedelini ayrı bir davada isteyebileceğinin tabii bulunması nedeniyle, davacının istemi gözetildiğinde davalı Ayhan hakkında açılan davanın reddi dahi sonucu itibarıyla doğru olup, mahkeme kararının HUMK'nun 438/son maddesi hükmü uyarınca onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibarıyla doğru olan hükmün ONANMASINA, taraf vekilleri duruşmaya gelmediğinden duruşma vekillik ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 3.30 YTL. temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 19.04.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy