(1163 S. K. m. 13, 17) (2004 S. K. m. 67)
Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 17.12.2004 tarih ve 2004/139 - 2004/824 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi İçinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası Tetkik Hakimi S.Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı kooperatif üyeliğinden istifa eden müvekkiline ödeme yapılmaması üzerine başlattıkları takibin, davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, istifası kabul edilen davacının. Ödediği aidatların iadesi için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1'inci ve dosyada mevcut davalı kooperatif ana sözleşmesinin 15'inci madde hükümleri gereğince, kooperatiften ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, (aynı kanunun 17/2'nci maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek olması nedeniyle iade ve ödemelerin geciktirilmesine ilişkin bir genel kurul kararı alınmış olmamak koşulu ile) ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haizdir. Öte yandan, dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bir hak talep edilebilir ve bundan önce başlatılan bir takibe dayalı olarak açılan itirazın iptali davası, hakkın doğduğu tarihten sonra takip başlatılmak ve bundan sonra dava açılmak üzere reddedilmesi gerekir.
Öte yandan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 13'üncü maddesinde ortaklığın ana sözleş meye uygun olarak yapacağı isteğe rağmen kooperatifin istifayı kabulden kaçınması halinde Ortağın çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirmesi halinde çıkmanın gerçekleştirilmesi düzenlenmiş olup, davalı kooperatif ana sözleşmesinin 13'üncü maddesinde de bu hükme paralel bir düzenleme yer almış, yine ana sözleşmesinin bu maddesinde, her ortağın, hesap senesinden en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabileceği düzenlenmiştir.
Ortağın istifa bildirimi, yenilik doğurucu nitelikte olup, kooperatife ulaştığı anda sonuç doğurur. Yukarıda anılan 13'üncü maddenin yazılış biçimi ortağın istifasının kooperatifçe kabulünü gerekli kıldığı izlenimi yaratmakla beraber noter aracılığı ile yapılan bildirime özel önem verilmek suretiyle, noter aracılığı ile yapılan bildirimin kabulünün gerekli bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda, ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk olarak noter vasıtasıyla kooperatife duyurması ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir.
Somut olayda, istifa iradesini 02.04.2001 tarihli noter ihtarı ile gösteren davacı, ihtarın kooperatife ulaştığı 04.04.2001 tarihi itibariyle ortaklıktan çıkmış sayılmalıdır. Bu durumda, daha sonra 20.12.2001 tarihli kararla yönetimin istifayı kabulü bu sonuca etkili değildir. Mahkemece, 20.12.2001 tarihi esas alındığına göre, istifanın gerçekleştiği tarihin 2002 yılı olarak ele alınması ve masraf hissesinin 31.12.2002 tarihli bilançoya göre hesaplanması gerekir; mahkemenin kendi kabulüne göre vardığı sonuç doğru değil ise de, mahkemece 31.12.2001 tarihli bilançoyu tasdik eden 25.05.2002 tarihli genel kuruldan itibaren bir ayın sonunda alacağın muaccel olduğu ve buna güre 25.12.2003 tarihli takibin erken olmadığı sonucuna varılması ve 31.12.2001 tarihli bilançoya göre masraf hissesinin hesaplanması sonucu itibariyle doğru olduğundan, hükmün değişik gerekçe ile onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın, açıklanan değişik gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 357,02-YTL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 15.05.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy