(6762 S. K. m. 787, 808, 809, 814)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kozan Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 31.03.2005 tarih ve 2004/213 - 2005/122 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan Kral Ltd. Şti. vekili ile Aslan Bayram tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalılardan Kral Ltd. Şti. ve Aslan Bayram'ın asıl ve alt taşıyanı olduğu taşıma sözleşmesi gereğince müvekkilinin yüklediği buğday yükü Rize'deki alıcı tarafından teslim alınmayınca, geri dönüş ücretini de havale ile alan Aslan'ın buğday yükünü geri getirmediğini, daha sonra Aslan'ın Elazığ'da yükü bir yem fabrikasına düşük fiyatla sattığını ihtar çekerek müvekkiline bildirdiğini, hakkında savcılığa şikayette bulunduklarını, diğer davalı Nusrettin'in ise buğdayı düşük fiyatla satın almak suretiyle müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek, buğday bedeli olan 5.500.000.000.-TL.nın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Nurettin vekili, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya yanıt vermemişlerdir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve toplanan kanıtlara göre, davalılardan Kral Ltd. Şti.nin, taşıma işini alıp, diğer davalının görevlendirildiği, yükü alıcının almaması üzerine davalılardan Nurettin'e satan Aslan'ın, bedeli, davacıya ödemediği, satın alan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davalılardan Nurettin hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan Kral Ltd. Şti. vekili ile Aslan temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Kral Ltd. Şti. vekilinin müvekkilinin taşıma ilişkisinin dışında kaldığına ilişkin olan ve aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- İddiaya, mahkemenin kabulüne ve dosya kapsamına göre, davalılardan Kral Ltd. Şti. taşıma komisyoncusu, diğer davalılardan Aslan Bayram ise, bu davalının temin ettiği alt taşıyıcı olup, dava, mümeyyiz bu davalılar bakımından, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağının rücuan tahsili istemine ilişkindir.
TTK.nun 808 inci maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse taşıma komisyoncusudur. TTK.nun 809 uncu maddesi uyarınca taşıma komisyoncusu tedbirli bir tacir gibi taşıyıcıları seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür. Aksi halde, TTK.nun 814 üncü maddesine göre, eşyayı taşıttığı kimselerin fiil ve kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur. TTK.nun 787/1 inci madde hükmü uyarınca ise, taşınan malın ziya ve hasara uğraması nedeniyle açılacak tazminat davası ya asıl taşıyıcıya veya alt taşıyıcıya karşı açılabilir. Diğer bir deyişle, asıl ve alt taşıyıcıların müteselsil sorumluluğu söz konusu olamaz. Taşıma komisyoncusu da, TTK.nun 787/1 inci madde hükmünde geçen, tercihe konu sorumlulardan biri olan ilk taşıyıcı konumundadır. Bu durumda, mahkemenin davacıya davasını hangi taşıyıcıya hasren takip edeceğinin sorması ve davacının belirttiği taşıyıcıya yönelik davaya devam edip diğer davalı hakkındaki davayı reddetmesi gerekir.
O halde mahkemece, TTK.nun 787/1 inci madde hükmü çerçevesinde davanın ele alınması, adı geçen davalılar arasında müteselsil sorumluluğunun bulunmadığı gözetilerek, davacıya tercih hakkının sorulması, ondan sonra davanın esasına girilmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönden eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
3- Bozma neden ve şekline göre, davalılardan Kral Ltd. Şti. vekilinin diğer ile Aslan'ın ise tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenle, davalılardan Kral Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenle, hükmün BOZULMASINA, 3 numaralı bentte açıklanan nedenle, davalılardan Kral Ltd. Şti. vekilinin diğer, Aslan'ın ise tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 10.07.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy